Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

कुम्भकर्णस्य प्रबोधनम्

The Awakening and Commissioning of Kumbhakarna

तदेतत्सर्वमातिष्ठवीर्यंभीमपराक्रम ।।6.62.22।।न हितेसर्वभूतेषुदृश्यतेसदृशोबली ।

tad etat sarvam ātiṣṭha vīryaṁ bhīmaparākrama ||6.62.22||

na hi te sarvabhūteṣu dṛśyate sadṛśo balī |

ฉะนั้น โอ้ผู้มีเดชานุภาพน่าเกรงขาม จงรวบรวมกำลังและวีรภาพทั้งหมดเถิด เพราะในหมู่สรรพสัตว์ทั้งปวง ไม่ปรากฏผู้ใดเสมอด้วยท่านในพละกำลัง

तत्that
तत्:
विशेषण (Determiner)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
एतत्this
एतत्:
विशेषण (Determiner)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सर्वम्all/entirely
सर्वम्:
कर्म/क्रियाविशेषण (Object/Adverbial)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as 'entirely/wholly')
आतिष्ठtake up/assume
आतिष्ठ:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootआ + √स्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वीर्यम्valor
वीर्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भीमपराक्रमO one of terrible prowess
भीमपराक्रम:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास ('भीमः पराक्रमः यस्य'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
not
:
सम्बन्ध-न (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative sg; here genitive: 'your')
सर्वभूतेषुamong all beings
सर्वभूतेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास ('सर्वेषु भूतेषु'); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
दृश्यतेis seen
दृश्यते:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: is seen)
सदृशःequal/like
सदृशः:
विशेषण (Adjective of subject)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बली इति विशेषणम्
बलीa strong one
बली:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

The ten headed Ravana seeing Kumbhakarna, was delighted and got up quickly and made him come close to him.

R
Rāvaṇa
K
Kumbhakarṇa

FAQs

The verse illustrates how extraordinary ability creates responsibility; dharma asks that strength be exercised for protection and justice, not merely for a relative’s cause.

Rāvaṇa urges Kumbhakarṇa to fully deploy his power, asserting his unmatched strength.

Vīrya (heroic strength) is foregrounded; the ethical lens of the epic stresses that vīrya must be guided by satya and dharma.