Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

कुम्भकर्णदर्शनम्

The Appearance of Kumbhakarna and the Account of His Might

संपृष्टोराजपुत्रेणरामेणाक्लिष्टकर्मणा ।विभीषणोमहाप्राज्ञःकाकुत्थ्समिदमब्रवीत् ।।6.61.8।।

saṃpṛṣṭo rājaputreṇa rāmeṇākliṣṭakarmaṇā |

vibhīṣaṇo mahāprājñaḥ kākutstham idam abravīt ||6.61.8||

เมื่อพระราม ราชกุมารผู้ไม่ย่อท้อในการกระทำ ทรงซักถามแล้ว วิภีษณะผู้มีปัญญายิ่ง จึงกราบทูลถ้อยคำนี้แด่กากุตสถะ

संपृष्टःhaving been asked
संपृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-प्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
राजपुत्रेणby the prince
राजपुत्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराजपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
रामेणby Rama
रामेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अक्लिष्टकर्मणाof unwearied deeds
अक्लिष्टकर्मणा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्लिष्ट (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); विशेषण (epithet of Rama)
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
महाप्राज्ञःhighly wise
महाप्राज्ञः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण (of Vibhishana)
काकुत्स्थम्to Kakutstha (Rama)
काकुत्स्थम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
इदम्this (statement)
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); सर्वनाम (demonstrative)
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्

"He is seen here like a lone comet on earth. Seeing him the Vanaras are fleeing hither and thither."

R
Rāma
V
Vibhīṣaṇa

FAQs

Dharma is right counsel grounded in truth: Vibhīṣaṇa, aligned with satya, responds responsibly when asked, supporting righteous action.

The narration transitions from Rāma’s question to Vibhīṣaṇa’s authoritative identification of the formidable enemy.

Vibhīṣaṇa’s wisdom and truthful speech, and Rāma’s disciplined reliance on counsel.