Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

कुम्भकर्णदर्शनम्

The Appearance of Kumbhakarna and the Account of His Might

एतेनदेवायुधिदानवाश्चयक्षाभुजङ्गाःपिशिताशनाश्च ।गन्धर्वविद्याधरकिन्नरैश्चसहस्रशोराघवसम्प्रभग्नाः ।।6.61.10।।

etena devā yudhi dānavāś ca yakṣā bhujaṅgāḥ piśitāśanāś ca |

gandharva-vidyādhara-kinnaraiś ca sahasraśo rāghava samprabhagnāḥ ||

ข้าแต่ราฆวะ ด้วยเขาผู้นั้น ในสนามรบ แม้เหล่าเทวะและทานวะ ยักษะ นาค พวกกินเนื้อ ตลอดจนคนธรรพ์ วิทยาธร และกินนร นับพัน ๆ ก็ถูกปราบพ่ายย่อยยับ

एतेनby him
एतेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Masc/Neut), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); सर्वनाम
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
युधिin battle
युधि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular)
दानवाःDānavas
दानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
यक्षाःYakṣas
यक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
भुजङ्गाःserpents (Nāgas)
भुजङ्गाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभुजङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
पिशिताशनाःflesh-eaters; ogres
पिशिताशनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपिशित (प्रातिपदिक) + अशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
गन्धर्व-विद्याधर-किन्नरैःtogether with Gandharvas, Vidyādharas, and Kinnaras
गन्धर्व-विद्याधर-किन्नरैः:
Sahakari (सहकारी/सहकारक)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + विद्याधर (प्रातिपदिक) + किन्नर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formपरिमाण/प्रकारवाचक अव्यय (adverb: 'by thousands')
राघवO Rāghava
राघव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन (Singular)
सम्प्रभग्नाःwere utterly defeated
सम्प्रभग्नाः:
Kriya (क्रिया/परिणाम)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-भञ्ज् (धातु) → भग्न (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

"O Raghava! In war Devas, Danavas, Yakshas, Nagas, ogres, Gandharvas, Vidydharas, Kinneras in thousands were defeated by him."

R
Rāma (Rāghava)
K
Kumbhakarṇa (implied by 'etena')
D
Devas
D
Dānavas
Y
Yakṣas
G
Gandharvas
V
Vidyādharas
K
Kinnaras

FAQs

Dharma includes wise counsel and truthful assessment of danger; accurate speech (satya) helps a righteous leader act effectively without arrogance.

A counselor warns Rāma of Kumbhakarṇa’s immense battlefield record—defeating even celestial classes of beings.

Prudence and truthfulness in counsel—informing action while remaining committed to the righteous cause.