Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

अकम्पनवधः — The Slaying of Akampana

Hanuman’s rout of the Rakshasa host

सवीरशोभामभजन्महाकपिःसमेत्यरक्षांसिनिहत्यमारुतिः ।महासुरंभीमममित्रनाशनःयथैवविष्णुर्बलिनंचमूमुखे ।।6.56.38।।

sa vīra-śobhām abhajan mahā-kapiḥ sametya rakṣāṃsi nihatya mārutiḥ |

mahā-suraṃ bhīmam amitranāśanaḥ yathaiva viṣṇur balinaṃ ca mūmukhe ||6.56.38||

มารุติ มหาวานรผู้ทำลายศัตรู ครั้นเข้าประจัญบานสังหารเหล่ารากษสแล้ว ก็รุ่งเรืองด้วยรัศมีแห่งวีรบุรุษ ดุจพระวิษณุในสมรภูมิเมื่อทรงปราบอสูรผู้ยิ่งใหญ่และน่ากลัวลงสิ้น

सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
वीरशोभाम्heroic splendour
वीरशोभाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवीर + शोभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘वीरस्य शोभा’ (heroic splendour)
अभजत्attained/shone with
अभजत्:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Root√भज् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
महाकपिःthe great monkey (chief)
महाकपिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहा + कपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् कपिः’
समेत्यhaving approached
समेत्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √इ (धातु)
Formअव्ययकृदन्त; क्त्वा-प्रत्यय (gerund/absolutive): ‘having come together/approached’
रक्षांसिRakshasas/demons
रक्षांसि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
निहत्यhaving killed
निहत्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √हन् (धातु)
Formअव्ययकृदन्त; क्त्वा-प्रत्यय (gerund): ‘having slain’
मारुतिःMaruti (Hanuman)
मारुतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमारुति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महासुरम्a great demon
महासुरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहा + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् असुरः’
भीमम्terrible
भीमम्:
कर्म-विशेषण (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अमित्रनाशनःdestroyer of foes
अमित्रनाशनः:
कर्ता-विशेषण (adjective of subject)
TypeAdjective
Rootअमित्र + नाशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘अमित्राणां नाशनः’
यथाas
यथा:
उपमान (comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (as/like)
एवindeed
एव:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/just)
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
उपमान (standard of comparison)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बलिनम्mighty
बलिनम्:
कर्म-विशेषण (qualifier of object)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
चमूमुखेat the army-front
चमूमुखे:
अधिकरण (Adhikarana/locative)
TypeNoun
Rootचमू + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष: ‘चम्वाः मुखे’ (at the front of the army)

The Vanaras could not counter or stand nor fight in battle. What to say more? Shattered by Akampana's arrows, they all took to their heels.

H
Hanumān (Māruti)
R
Rākṣasas
V
Viṣṇu
B
Battlefield (army front)

FAQs

Dharma is protective power used against destructive forces; Hanumān’s heroism is framed as safeguarding the righteous side, echoing Viṣṇu’s role as preserver.

The text describes Hanumān’s radiant heroism after he kills enemy Rākṣasas in the thick of battle.

Vīrya (valour) and parahita (service to the cause of others), presented as divinely resonant protection.