Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

अकम्पनवधः — The Slaying of Akampana

Hanuman’s rout of the Rakshasa host

तत्पर्वताग्रमाकाशेरक्षोबाणविदारितम् ।विकीर्णंपतितंदृष्टवाहनुमान्क्रोधमूर्छितः ।।6.56.19।।

tat parvatāgram ākāśe rakṣobāṇavidāritam |

vikīrṇaṃ patitaṃ dṛṣṭvā hanumān krodhamūrcchitaḥ ||6.56.19||

ครั้นหนุมานเห็นยอดภูผาบนเวหาถูกศรรากษสฉีกทำลาย กระจัดกระจายเป็นเสี่ยง ๆ แล้วร่วงลงมา ก็ถูกคลื่นโทสะถาโถมจนเดือดดาลยิ่งนัก

तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् पर्वताग्रम्
पर्वताग्रम्mountain-peak
पर्वताग्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर्वताग्र (प्रातिपदिक: पर्वत + अग्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ('peak of a mountain')
आकाशेin the sky
आकाशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
रक्षोबाणविदारितम्torn by rākṣasa arrows
रक्षोबाणविदारितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरक्षोबाणविदारित (प्रातिपदिक: रक्षस् + बाण + विदारित)
Formकृदन्त: क्त (PPP) from √दॄ 'to split' with वि-; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः ('split by rākṣasa-arrows')
विकीर्णम्scattered
विकीर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि+कॄ (धातु)
Formकृदन्त: क्त (PPP) from √कॄ/कीर् 'to scatter' with वि-; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् पर्वताग्रम्
पतितम्fallen
पतितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (PPP) from √पत्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् पर्वताग्रम्
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); धातु: दृश्
हनुमान्Hanumān
हनुमान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
क्रोधमूर्छितःovercome by anger
क्रोधमूर्छितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रोधमूर्छित (प्रातिपदिक: क्रोध + मूर्छित)
Formकृदन्त: क्त (PPP) from √मूर्छ्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः ('fainted/overcome by anger'); विशेषणम् हनुमान्

Hanuman seeing the peak of the mountain broken into pieces by Rakshasa's arrows and fallen was deluded with anger.

H
Hanumān
A
Akampana (implied as the archer)

FAQs

It warns that even noble warriors can be swept by anger; dharma requires strength guided by discernment, not uncontrolled krodha.

Hanumān watches his improvised weapon (the lifted peak) destroyed mid-air and reacts with intense anger.

Powerful emotional intensity—yet implicitly the need for restraint, since anger can cloud judgment even in righteous combat.