Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

अकम्पन-प्रेषणम् तथा कपि-राक्षस-रणवर्णनम्

Akampana Dispatched; The Vanara–Rakshasa Battle and Omens

शीघ्रंनिर्यान्तुदुर्धर्षाराक्षसाभीमविक्रमाः ।अकम्पनंपुरस्कृत्यसर्वशस्त्रप्रकोविदम् ।।।।

śīghraṃ niryāntu durdharṣā rākṣasā bhīma-vikramāḥ | akampanaṃ puraskṛtya sarva-śastra-prakōvidam ||

“จงออกไปโดยเร็ว เหล่ารากษสผู้ยากจะต้านทาน ผู้มีเดชานุภาพน่าครั่นคร้าม; จงให้อกัมปนะอยู่แนวหน้า เพราะเขาชำนาญในศัสตราวุธทุกประการ”

एषःthis man
एषः:
कर्ता
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शास्ताruler/discipliner
शास्ता:
कर्ता-सम्बन्धी विशेषण (predicate nominative)
TypeNoun
Rootशास् (धातु) → शास्तृ (प्रातिपदिक)
Formशास्तृ-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
गोप्ताprotector
गोप्ता:
कर्ता-सम्बन्धी विशेषण
TypeNoun
Rootगुप् (धातु) → गोप्तृ (प्रातिपदिक)
Formगोप्तृ-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
नेताleader
नेता:
कर्ता-सम्बन्धी विशेषण
TypeNoun
Rootनी (धातु) → नेतृ (प्रातिपदिक)
Formनेतृ-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
युधिin battle
युधि:
अधिकरण (स्थान)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक: युध्/युधि)
Formस्त्रीलिङ्ग (युध्), सप्तमी (7th/locative), एकवचन; अव्ययीभावप्राय प्रयोग (in battle)
सत्तमःthe best/excellent
सत्तमः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसत्तम (प्रातिपदिक; superlative of सत्/सद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एषः इति विशेषणम्
भूतिकामःdesiring prosperity/welfare
भूतिकामः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootभूति + काम (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष: भूतेः/भूत्याः कामः (desirous of welfare/prosperity); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एषः इति विशेषणम्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण)
नित्यम्ever
नित्यम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (पुनरुक्ति-बल)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
समरप्रियःfond of war
समरप्रियः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसमर + प्रिय (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष: समरे प्रियः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एषः इति विशेषणम्

"Send for Akampana quickly, who is of terrific valour, difficult to encounter and skilled in all sastras."

R
Rāvaṇa
R
Rākṣasa
A
Akampana

FAQs

The verse shows the power of command and organization in war; ethically, it warns that competence and discipline can serve either Dharma or adharma depending on the leader’s intent.

A Rākṣasa leader orders immediate deployment, appointing Akampana—renowned for mastery of weapons—as the leading figure.

Martial competence and strategic leadership are emphasized (though placed in the service of the Rākṣasa cause).