Next Verse

Shloka 1

अकम्पन-प्रेषणम् तथा कपि-राक्षस-रणवर्णनम्

Akampana Dispatched; The Vanara–Rakshasa Battle and Omens

वज्रदंष्ट्रंहतंश्रुत्वावालिपुत्रेणरावणः ।बलाध्यक्षमुवाचेदंकृताञ्जलिमुपस्थितम् ।।।।

vajradaṃṣṭraṃ hataṃ śrutvā vāli-putreṇa rāvaṇaḥ |

balādhyakṣam uvācedaṃ kṛtāñjalim upasthitam ||6.55.1||

เมื่อได้ยินว่าวัชรทัมษฏระถูกบุตรแห่งพาลีสังหาร ทศกัณฐ์จึงกล่าวกับแม่ทัพผู้ยืนพนมมืออยู่เบื้องหน้า

शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
निर्यान्तुlet them go out/march out
निर्यान्तु:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootनिर् + या (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्
दुर्धर्षाःhard to assail
दुर्धर्षाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootदुर् + धर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; राक्षसाः इति विशेषणम्
राक्षसाःRakshasas
राक्षसाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भीमविक्रमाःof terrible prowess
भीमविक्रमाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootभीम + विक्रम (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय: भीमः विक्रमः येषाम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; राक्षसाः इति विशेषणम्
अकम्पनम्Akampana
अकम्पनम्:
कर्म (object of पुरस्कृत्य)
TypeNoun
Rootअकम्पन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (proper name)
पुरस्कृत्यhaving put in front; leading with
पुरस्कृत्य:
पूर्वकालक्रिया/उपाय
TypeVerb
Rootपुरस् + कृ (धातु) → पुरस्कृत्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; 'placing in front/leading with'
सर्वall
सर्व:
विशेषण (in compound)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद (in compound); अव्ययप्राय-विशेषण
शस्त्रweapons
शस्त्र:
सम्बन्ध (in compound)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
प्रकोविदम्skilled in all weapons
प्रकोविदम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootप्र + कुश्/कविद (प्रातिपदिक: प्रकोविद)
Formतत्पुरुषसमास: सर्वेषु शस्त्रेषु प्रकोविदः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अकम्पनम् इति विशेषणम्

On hearing about Vajradamshtra being killed by Vali's son, Ravana spoke to the chief of the army who stood with folded hands.

R
Rāvaṇa
V
Vajradaṃṣṭra

FAQs

The verse highlights accountability in leadership: news of a key warrior’s death immediately moves the king to command and reorganize—implying that rulers must respond to events with clarity rather than denial.

Rāvaṇa receives battlefield intelligence that Vajradaṃṣṭra has been killed by Vāli’s son and turns to his army chief to issue instructions.

Strategic attentiveness (rāja-dharma in the sense of command responsibility), though in Rāvaṇa’s case it serves his adharma-aligned war effort.