HomeRamayanaYuddha KandaSarga 4Shloka 20
Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

समुद्रतट-प्रयाणम् तथा वेलावन-निवेशः

March to the Seacoast and Encampment at the Shore

जाम्बवांश्च सुषेणश्च वेगदर्शी च वानरः ।ऋक्षराजो महासत्त्वः कुक्षिं रक्षन्तु ते त्रयः ।।।।

jāmbavāṃś ca suṣeṇaś ca vegadarśī ca vānaraḥ | ṛkṣarājo mahāsattvaḥ kukṣiṃ rakṣantu te trayaḥ ||

ขอให้ทั้งสาม—ชามพวาน สุเศณะ และวานรเวคทัรศี—พร้อมด้วยราชาแห่งหมีผู้ทรงเดช คุ้มครองปีก/ด้านหลังของท่านเถิด

जाम्बवान्Jāmbavān
जाम्बवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजाम्बवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper name)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सुषेणःSuṣeṇa
सुषेणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुषेण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper name)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वेग-दर्शीVegadarśī
वेग-दर्शी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक) + दर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper name/epithet); तत्पुरुषः: 'वेगं पश्यति' (one who observes speed)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वानरःthe vanara (leader)
वानरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समुच्चित-कर्तृसमूह-निर्देश (collective subject)
ऋक्ष-राजःking of bears
ऋक्ष-राजः:
Karta (कर्ता; appositional epithet)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः: 'ऋक्षाणां राजा' (king of bears)
महा-सत्त्वःgreat and mighty
महा-सत्त्वः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (पूर्वपद) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः: 'महच्च तत् सत्त्वं यस्य' (of great might/valor)
कुक्षिम्the rear/flank
कुक्षिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'rear/flank (belly-side)'
रक्षन्तुlet them protect
रक्षन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (they/those)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता; apposition to ते)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (numeral: three)

"Let Rksharaja the mighty strong Jambavan and Sushena even Vegadarsi protect the rear side (of the army)".

J
Jāmbavān
S
Suṣeṇa
V
Vegadarśī
Ṛkṣarāja (bear-king; Jāmbavān as title/context)

FAQs

Dharma as collective responsibility: safeguarding the vulnerable parts of the force ensures the righteous mission is protected, not merely the glory of the front line.

Rāma assigns experienced leaders to protect the army’s flank/rear as part of battle organization.

Reliability and guardianship—senior warriors are entrusted with protective duty rather than display.