Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

सरमा-सीता संवादः

Saramā Consoles Sītā; Preparations in Laṅkā

दीर्घवृत्तभुज्शीमान्महोरस्कःप्रतापवान् ।धन्वीसंहननोपेतोधर्मात्माभुविविश्रुतः ।।।।विक्रान्तोरक्षितानित्यमात्मनश्चपरस्यच ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राकुशलीनयशास्त्रवित् ।।।।हन्तापरबलौघनामचिन्त्यबलपौरुषः ।नहतोराघवश्रशीमान्सीते: शत्रुनिबर्हणः ।।।।

dīrghavṛttabhuj śrīmān mahोरaskaḥ pratāpavān |

dhanvī saṅhananopeto dharmātmā bhuvi viśrutaḥ ||6.33.11||

vikrānto rakṣitā nityaṃ ātmanaś ca parasya ca |

lakṣmaṇena saha bhrātrā kuśalī nayaśāstravit ||6.33.12||

hantā parabalaughānām acintyabalapauruṣaḥ |

na hato rāghavaḥ śrīmān sīte śatrunibarhaṇaḥ ||6.33.13||

โอ้พระนางสีตา พระราฆวะผู้รุ่งเรืองนั้น—ทรงพระกรยาว อกผาย ผ่องแผ้วด้วยเดชานุภาพ ทรงธนู พระวรกายแข็งแกร่ง มีธรรมเป็นดวงใจ และเลื่องลือทั่วพิภพ—ทรงพิทักษ์ทั้งพระองค์เองและผู้อื่นเสมอ ครั้นอยู่ร่วมกับพระลักษมณ์พระอนุชา ผู้รู้หลักนิติศาสตร์และความประพฤติอันชอบ ก็ทรงทำลายหมู่กองทัพศัตรูด้วยพละและความกล้าหาญอันยากจะคาดคิด พระราฆวะผู้ทรงศรี ผู้ปราบศัตรูนั้น มิได้ถูกสังหาร

विक्रान्तःvaliant
विक्रान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-क्रम् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय; PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रक्षिताprotector
रक्षिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्ष् (धातु)
Formकृदन्त (तृच्/तारक-प्रत्यय; agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘protector’
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
परस्यof others
परस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
लक्ष्मणेनwith Lakshmana
लक्ष्मणेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/साधन), एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश/सह-अर्थक (preposition-like indeclinable)
भ्रात्राwith (his) brother
भ्रात्रा:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
कुशलीwell/safe
कुशली:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकुशलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
नयशास्त्रवित्knower of polity/ethics
नयशास्त्रवित्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनयशास्त्रविद् (प्रातिपदिक; नयशास्त्र + विद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

"O Sita! One who is endowed with long rounded arms and broad chest, a valorous one, a glorious wielder of bow and powerful Rama along with his brother Lakshmana, is always a protector of himself and all surrounding him. He is a knower of sastras of propriety. Raghava is majestic with inconceivable courage and a destroyer of foes. He will not be killed."

S
Saramā
S
Sītā
R
Rāma (Rāghava)
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma is portrayed as protective power: the righteous leader (dharmātmā) safeguards self and others, and true strength is aligned with moral order rather than mere violence.

Saramā counters Sītā’s despair by describing Rāma’s qualities and asserting that he has not been killed (implying deception or illusion).

Rāma’s dharma-centered heroism and Lakṣmaṇa’s steadfast fraternal support, alongside competence in naya (right policy/conduct).