Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

सीताविलापः

Sītā’s Lament over the Illusory Head and Bow

अर्चितंसततंयत्तद्गन्धमाल्यैर्मयातव ।इदंतेमप्रतियंवीरधनुःकाञ्चानभूषणम् ।।6.32.17।।

arcitaṃ satataṃ yat tad gandhamālyair mayā tava | idaṃ te mapratiyaṃ vīra dhanuḥ kāñcanabhūṣaṇam || 6.32.17 ||

โอ้วีรบุรุษ—นี่คือคันธนูของท่าน อันประดับทอง ซึ่งเราทั้งสองเคยบูชาด้วยเครื่องหอมและพวงมาลัยอยู่เนืองนิตย์ บัดนี้กลับนอนอยู่ ณ ที่นี้

अर्चितम्worshipped, honored
अर्चितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअर्च् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle
सततम्always, continually
सततम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; adverb (क्रियाविशेषण)
यत्which
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; relative pronoun
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; correlative pronoun
गन्धमाल्यैःwith perfumes and garlands
गन्धमाल्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगन्ध + माल्य (प्रातिपदिक)
Formसमास: द्वन्द्व (गन्धश्च माल्यं च); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental plural
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया, एकवचन; instrumental 'by me'
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन; genitive 'of you/your'
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी, एकवचन; dative 'to you'
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन; genitive 'my'
प्रतीयम्devoutly offered / with devotion
प्रतीयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रति + इ (धातु)
Formकृदन्त (णिच्/प्रत्यय-आधारित भाव: प्रतीय/प्रतीत-सम्बद्ध), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; sense: 'with devotion/faith' (contextual)
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative
धनुःbow
धनुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
काञ्चनभूषणम्gold-ornamented
काञ्चनभूषणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन + भूषण (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (काञ्चनस्य भूषणम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; used adjectivally

"O Hero! This bow that was decorated with gold was always worshipped with sandal and flowers diligently by you and me with utmost devotion."

S
Sita
R
Rama

FAQs

It reflects reverence for righteous instruments of protection: the hero’s weapon is treated not as violence but as a dharmic tool honored with restraint and devotion.

Sita points to Rama’s bow—once ritually honored—as a poignant sign of his present helplessness.

Devotional discipline and respect for sacred duty—honoring what serves protection and justice.