Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

शार्दूलचरवृत्तान्तः

Saardula’s Spy-Report on Rama’s Camp and the Vanara Host

सुमुखोदुर्मुखश्चात्रवेगदर्शीचवानरः ।मृत्युर्वानररूपेणनूनंसृष्टस्स्वयम्भुवा ।।6.30.23।।

sumukho durmukhaś cātra vegadarśī ca vānaraḥ | mṛtyur vānararūpeṇa nūnaṃ sṛṣṭaḥ svayambhuvā || 6.30.23 ||

นี่คือสุมุขะ ทุรมุขะ และวานรนามเวคทรศี ณ ที่นี้ แน่แท้แล้ว พระสวายัมภู (พรหมา) ได้ทรงเนรมิตความตายเองให้มาในรูปนักรบวานร

sumukhaḥSumukha
sumukhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsu + mukha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय ('good-faced'); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
durmukhaḥDurmukha
durmukhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdus + mukha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय ('bad-faced'); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
vegadarśīVegadarśī
vegadarśī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvega + darśin (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष ('seer of speed/impetuosity'); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
vānaraḥvanara
vānaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
mṛtyuḥDeath
mṛtyuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
vānara-rūpeṇain the form of a vanara
vānara-rūpeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvānara + rūpa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष ('in vanara-form'); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन
nūnamsurely
nūnam:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootnūnam (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (surely)
sṛṣṭaḥcreated, sent forth
sṛṣṭaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√sṛj + kta (धातु-प्रत्ययान्त)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
svayambhuvāby the Self-born (Brahmā)
svayambhuvā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsvayambhū (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन; ब्रह्मणः उपनाम

"Vanaras Sumukha, Durmukha and Vegadarsi are surely created by Brahma in the Vanara form of Death-God."

D
Durmukha
V
Vegadarśī
S
Svayambhū (Brahmā)
M
Mṛtyu (Death)

FAQs

Adharma inevitably summons its own ‘death’: the verse frames the righteous coalition as an instrument of cosmic justice.

Śārdūla intensifies the warning by portraying the vānaras as embodiments of inevitable destruction for the unrighteous.

Fearless resolve in service of a just war—unyielding pursuit of rightful outcome.