Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

शुकसारण-चारप्रवेशः

Suka and Sāraṇa’s Espionage and Release

कश्चसेनापतिस्तेषांवानराणांमहौजसाम् ।तच्चज्ञात्वायथातत्त्वंशीघ्रमगन्तुमर्हथः ।।।।

kaś ca senāpatis teṣāṃ vānarāṇāṃ mahaujasām |

tac ca jñātvā yathā tattvaṃ śīghram āgantum arhathaḥ ||6.25.8||

“และในหมู่วานรผู้ทรงเดชเหล่านั้น ใครคือแม่ทัพใหญ่? เมื่อรู้ความจริงทั้งหมดโดยถูกต้องแล้ว จงกลับมาโดยเร็ว”

संस्थितम्stationed
संस्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsam-sthā (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (of बलम्/बलार्णवम् understood)
पर्वताग्रेषुon mountain tops
पर्वताग्रेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘mountain-peaks’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
निर्दरेषुin ravines
निर्दरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnirdara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
गुहासुin caves
गुहासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootguhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
समुद्रस्यof the ocean
समुद्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तीरेषुon the shores
तीरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
वनेषुin forests
वनेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
उपवनेषुin groves
उपवनेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootupavana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तरमाणम्crossing
तरमाणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottṝ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘crossing’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तीर्णम्having crossed
तीर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottṝ (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘having crossed’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
तर्तुकामम्wishing to cross
तर्तुकामम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottṝ (धातु) + tum (तुमुन्) + kāma (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘desirous to cross’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सर्वशःeverywhere
सर्वशः:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsarvaśas (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण ‘everywhere/in all ways’
निविष्टम्encamped
निविष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootni-viś (धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘encamped/settled’
निविfirmly, down
निवि:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnivi (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश/क्रियाविशेषण (adverbial particle) ‘down/within’ (intensifying ‘settled’)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
भीमनादम्with dreadful roar
भीमनादम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदिक) + nāda (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘terrible-roar’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
महाबलम्very powerful
महाबलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahā-bala (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘great-force’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of बलार्णवम्)
बलार्णवम्ocean-like host
बलार्णवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक) + arṇava (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘ocean of army’); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अक्षोभ्यम्unshakable
अक्षोभ्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-kṣobhya (प्रातिपदिक; from √kṣubh)
Formनञ् + णीय/यत्-प्रत्ययान्त (gerundive sense: ‘not to be shaken’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
ददृशातेthey two saw
ददृशाते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; आत्मनेपद
निशाचरौtwo night-rangers (rakshasas)
निशाचरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniśā-cara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (‘night-walker’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

Among those energetic Vanaras, who is the chief of the army? Knowing all these matters, it is fit for you to return quickly.

R
Rāvaṇa
Ś
Śuka
S
Sāraṇa
V
Vānara army
S
Senāpati (commander-in-chief)

FAQs

It underscores responsibility in action: gather reliable knowledge (satya) and act promptly to protect one’s people. In dharmic governance, speed must be guided by correctness, not panic.

Rāvaṇa asks for a key military detail—who leads the Vānara forces—and orders the spies to report back quickly after verifying the facts.

Decisiveness grounded in verification: prompt return after accurate observation.