Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

निमित्तदर्शनम्

Portents Before the March to Laṅkā

दीनादीनस्वराःक्रूरास्सर्वतोमृगपक्षिणः ।प्रत्यादित्यंविनर्धन्तिजनयन्तोमहाद्भयम् ।।6.23.7।।

dīnādīnasvarāḥ krūrāḥ sarvato mṛgapakṣiṇaḥ | pratyādityaṃ vinardhanti janayanto mahādbhayam ||6.23.7||

ทั่วทุกทิศ สัตว์ป่าและนกทั้งหลาย—ดุร้ายในลักษณะ—ส่งเสียงคร่ำครวญอันอ่อนแรงโหยหวน ราวกับคำรามเผชิญหน้าดวงอาทิตย์ ก่อให้เกิดความหวาดกลัวใหญ่หลวง—เป็นนิมิตว่าภัยอันตรายใกล้เข้ามาแล้ว

दीनाःwretched
दीनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (मृगपक्षिणः)
दीनस्वराःhaving plaintive voices
दीनस्वराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदीन-स्वर (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (दीनः स्वरः येषाम्)
क्रूराःcruel/ominous
क्रूराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
सर्वतःeverywhere
सर्वतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of place)
मृगपक्षिणःanimals and birds
मृगपक्षिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमृग + पक्षिन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (animals and birds)
प्रत्यादित्यम्towards/opposite the sun
प्रत्यादित्यम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति-आदित्य (अव्ययीभाव-समास)
Formअव्यय; दिशावाचक/सम्बन्धवाचक (towards/opposite the sun)
विनर्धन्तिcry out/roar
विनर्धन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√नर्द् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
जनयन्तःproducing
जनयन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√जन् (धातु) + णिच् + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृवाचक (agreeing with मृगपक्षिणः)
महद्great
महद्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (भयम्)
भयम्fear
भयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

"The wild animals all over have a piteous look and wailing in low tone standing opposite the Sun is indicating fear."

Ā
Āditya (Sun)

FAQs

Dharma calls for composure and right judgment: fear spreads easily in crisis, but one must remain anchored in duty and truth rather than omens alone.

The environment becomes ominous: animals and birds cry strangely, intensifying the sense that the war will bring massive destruction.

Courage under uncertainty—continuing righteous action despite unsettling signs.