Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

निमित्तदर्शनम्

Portents Before the March to Laṅkā

रजसामहताचापिनक्षत्राणिहतानिच ।युगान्तमिवलोकानांपश्यशंसन्तीवलक्ष्मण ।।6.23.10।।

rajasā mahatā cāpi nakṣatrāṇi hatāni ca | yugāntam iva lokānāṁ paśya śaṁsantīva lakṣmaṇa ||

ดูเถิด โอ้ลักษมณะ ภายใต้หมอกควันอันหนักหนานี้ ดวงดาวทั้งหลายประหนึ่งถูกช่วงชิงแสงไป ราวกับประกาศแก่โลกทั้งปวงถึงยุคานตะ—กาลสิ้นยุคแห่งความสลาย

रजसाby dust/haze
रजसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
महताgreat
महता:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रजसा)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक/समुच्चय (also/even)
नक्षत्राणिstars
नक्षत्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
हतानिstruck/obscured
हतानि:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (नक्षत्राणि)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
युगान्तम्the end of an age
युगान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुग-अन्त (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (युगस्य अन्तः)
इवas if
इव:
Upama (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
लोकानाम्of the worlds
लोकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
पश्यsee!
पश्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
शंसन्तिindicate/foretell
शंसन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√शंस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
इवas if
इव:
Upama (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

All the Vanaras turning their direction will go immediately and now itself, swiftly to the city ruled by Ravana (said Rama to Lakshmana).

R
Rama
L
Lakshmana
S
Stars (Nakṣatras)
Y
Yugānta

FAQs

Dharma is discernment under uncertainty: Rama interprets the darkened cosmos as a warning, prompting preparedness and moral seriousness before action.

As the battle nears, celestial signs (stars dimmed by dust/haze) intensify, suggesting an apocalyptic atmosphere before the clash at Laṅkā.

Composure and insight—Rama remains steady while recognizing the gravity of the moment.