Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

दूत-नीति, शुक-प्रसङ्गः

Envoy-Ethics and the Episode of Śuka

अहंयद्यहरंभार्यांराजपुत्रस्यधीमतः ।किंतत्रतवसुग्रीव: किष्किन्धांप्रतिगम्यताम् ।।।।

ahaṃ yady aharaṃ bhāryāṃ rāja-putrasya dhīmataḥ | kiṃ tatra tava sugrīvaḥ kiṣkindhāṃ prati gamyatām ||

แม้ข้าจะลักพาอัครมเหสีของราชกุมารผู้ทรงปัญญานั้นไป แล้วมันเกี่ยวอะไรกับท่านเล่า สุครีวะ? จงกลับไปยังกิษกินธาเถิด—กลับไปที่นั่น

अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (conditional particle)
अहरम्I carried off/took away
अहरम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भार्याम्wife/consort
भार्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
राजपुत्रस्यof the prince
राजपुत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः पुत्रः)
धीमतःof the wise
धीमतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to राजपुत्रस्य)
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: there)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
किष्किन्धाम्Kishkindha
किष्किन्धाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिष्किन्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-पूर्वपद/दिशार्थक (towards)
गम्यताम्let (him) go/return
गम्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: let it be gone/let him go)

"Sugriva! What harm is done to you if I have brought the consort of prince? You are a wise one, go back to Kishkinda."

R
Rāvaṇa
S
Sugrīva
R
Rāma (implied as rāja-putra)
S
Sītā (implied as bhāryā)
K
Kiṣkindhā

FAQs

Dharma rejects moral indifference: injustice done to another (abduction) is not ‘someone else’s problem’; allies are bound by truth and duty to oppose wrongdoing.

Rāvaṇa tries to isolate Rāma by urging Sugrīva to withdraw, portraying Sītā’s abduction as irrelevant to Sugrīva.

Fidelity to friendship and pledged support—Sugrīva’s dharma is to stand by Rāma, not retreat into self-interest.