Next Verse

Shloka 1

दूत-नीति, शुक-प्रसङ्गः

Envoy-Ethics and the Episode of Śuka

ततोनिविष्टांध्वजिनींसुग्रीवेणाभिपालिताम् ।ददर्शराक्षसोऽभ्येत्यशार्दूलोनामवीर्यवान् ।।।।

tato niviṣṭāṃ dhvajinīṃ sugrīveṇābhipālitām | dadarśa rākṣaso ’bhyetya śārdūlo nāma vīryavān ||

แล้วอสูรร้ายผู้ทรงเดชชื่อว่า “ศารทูละ” ก็เข้ามา และได้เห็นกองทัพที่ตั้งค่ายอยู่ ณ ที่นั้น อยู่ใต้การบัญชาการและการคุ้มครองของสุครีวะ มีธงชัยและเครื่องหมายกองทัพเด่นชัด

tataḥthen
tataḥ:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb); अर्थः—ततः (then/thereupon)
niviṣṭāmencamped
niviṣṭām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootni + viś (विश् धातु) → niviṣṭa (निविष्ट, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (PPP): encamped/settled
dhvajinīmthe army
dhvajinīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhvajinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘army/battalion’
sugrīveṇaby Sugriva
sugrīveṇa:
Karaṇa/Agent-in-passive (करण/कर्तृ-तृतीया)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्
abhipālitāmcommanded/guarded
abhipālitām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhi + pāl (पाल् धातु) → pālita (पालित, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (PPP): protected/commanded
dadarśasaw
dadarśa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (दृश् धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
rākṣasaḥa rakshasa
rākṣasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
abhyetyahaving approached
abhyetya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootabhi + i (इ धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having approached/come near’
śārdūlaḥShardula
śārdūlaḥ:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootśārdūla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; व्यक्तिनाम
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्यय (particle); नाम-शब्दः—‘by name/called’
vīryavānvaliant
vīryavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvīrya + vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; मतुप्/वत्-प्रत्ययान्त: possessing valor

Then the heroic Rakshasa called Shardula entered into the area encamped by the army under Sugriva's command and saw the sign flag of the army.

Ś
Śārdūla
S
Sugrīva

FAQs

The verse sets the stage for ethical conflict: surveillance and diplomacy precede war; dharma in governance includes assessing realities before action.

A rākṣasa agent, Śārdūla, approaches and observes Sugrīva’s encamped forces, initiating the episode of messages and counter-actions.

Organized leadership and preparedness—Sugrīva’s army is presented as disciplined and clearly commanded.