Previous Verse
Next Verse

Shloka 83

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

ity uktvā paruṣaṃ vākyaṃ rāvaṇaṃ rāvaṇānujaḥ | ājagāma muhūrtena yatra rāmaḥ salakṣmaṇaḥ ||

ครั้นกล่าวถ้อยคำอันแข็งกร้าวต่อทศกัณฐ์ดังนี้แล้ว วิภีษณะผู้น้องก็ไปถึงในเวลาไม่นาน ณ ที่ซึ่งพระรามทรงยืนพร้อมพระลักษมณ์

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle), ‘thus’ इत्यर्थे
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); परस्मैपदी; ‘having said’
परुषम्harsh
परुषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम्
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
रावणम्to Ravana
रावणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सम्बोधन-लक्ष्य (object addressed)
रावणानुजःRavana's younger brother (Vibhishana)
रावणानुजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक) + अनुज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (rāvaṇasya anujaḥ); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
आजगामcame/reached
आजगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी; उपसर्गः ‘आ-’
मुहूर्तेनin a short while
मुहूर्तेन:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण/अधिकरण-प्रायः), एकवचन; काल-परिमाणे (in a short time)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक-सम्बन्धबोधक (relative adverb)
रामःRama
रामः:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
सलक्ष्मणःwith Lakshmana
सलक्ष्मणः:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावः (sa + lakṣmaṇaḥ = ‘with Lakshmana’); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; रामस्य विशेषणम्

Vibheeshana, having addressed Ravana in harsh language, reached Rama and Lakshmana in a short while.

R
Rāvaṇa
V
Vibhīṣaṇa
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma is shown as choosing righteous alignment over blind loyalty: Vibhīṣaṇa, after speaking truthfully (even harshly) to restrain wrongdoing, moves toward the side of righteousness.

After confronting Rāvaṇa with severe words, Vibhīṣaṇa departs and quickly goes to the place where Rāma and Lakṣmaṇa are present.

Moral courage and commitment to satya—Vibhīṣaṇa prioritizes truthful counsel and righteous company over comfort and kinship.