Previous Verse
Next Verse

Shloka 76

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

ity uktvā paruṣaṃ vākyaṃ rāvaṇaṃ rāvaṇānujaḥ |

ājagāma muhūrtena yatra rāmaḥ sa-lakṣmaṇaḥ ||

ครั้นกล่าวถ้อยคำอันแข็งกร้าวแก่ทศกัณฐ์แล้ว น้องชายของเขา (วิภีษณะ) ก็ไปถึงอย่างรวดเร็ว ณ ที่ซึ่งพระรามทรงยืนอยู่พร้อมพระลักษมณ์

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle), ‘thus’ इत्यर्थे
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); परस्मैपदी; ‘having said’
परुषम्harsh
परुषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम्
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
रावणम्to Ravana
रावणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सम्बोधन-लक्ष्य (object addressed)
रावणानुजःRavana's younger brother (Vibhishana)
रावणानुजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक) + अनुज (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (rāvaṇasya anujaḥ); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
आजगामcame/reached
आजगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी; उपसर्गः ‘आ-’
मुहूर्तेनin a short while
मुहूर्तेन:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण/अधिकरण-प्रायः), एकवचन; काल-परिमाणे (in a short time)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक-सम्बन्धबोधक (relative adverb)
रामःRama
रामः:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
सलक्ष्मणःwith Lakshmana
सलक्ष्मणः:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावः (sa + lakṣmaṇaḥ = ‘with Lakshmana’); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; रामस्य विशेषणम्

Vibheeshana, having addressed Ravana in harsh language, reached Rama and Lakshmana in a short while.

R
Rāvaṇa
V
Vibhīṣaṇa
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma is portrayed as actionable commitment: it is not only spoken but pursued—Vibhīṣaṇa physically moves toward the side of righteousness.

Immediately after rebuking Rāvaṇa, Vibhīṣaṇa proceeds to Rāma’s camp to seek refuge/association.

Resolve (dṛḍha-niścaya): swift, decisive action in support of truth.