Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

विभीषणागमनम्

Vibhīṣaṇa’s Arrival and the Debate on Refuge

सचनप्रतिजग्राहरावणःकालचोदितः ।उच्यमानंहितंवाक्यंविपरीतइवौषधम् ।।6.17.15।।

sa ca na pratijagrāha rāvaṇaḥ kālacoditaḥ |

ucyamānaṃ hitaṃ vākyaṃ viparīta ivauṣadham ||6.17.15||

ทศกัณฐ์ผู้ถูกความตายเร่งรัด มิยอมรับถ้อยคำอันเป็นประโยชน์ที่กล่าวเตือนเขาเลย ดุจคนถึงคราวพินาศปฏิเสธโอสถอันรักษาได้ ราวกับเป็นยาพิษ

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
प्रतिजग्राहaccepted/took
प्रतिजग्राह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-ग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: प्रति-
रावणःRavana
रावणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अपपद-सम्बन्धे कर्तृसमनाधिकरण
काल-चोदितःimpelled by fate/time
काल-चोदितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + चोदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कालेन चोदितः = impelled by time/fate); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (रावणः)
उच्यमानम्being spoken
उच्यमानम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formशानच्/मान-प्रत्ययान्त कर्मणि वर्तमानकाले कृदन्त (present passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (वाक्यम्)
हितम्beneficial
हितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (वाक्यम्)
वाक्यम्speech/advice
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विपरीतःcontrary/averse
विपरीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविपरीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमेय-विशेषण (रावणः)
इवlike
इव:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-निपात (like/as)
औषधम्medicine
औषधम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootऔषध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान (object of comparison)

Vibheeshana, having addressed Ravana in harsh language, reached Rama and Lakshmana in a short while.

R
Rāvaṇa
K
Kāla (Death/Time)

FAQs

Dharma includes humility and receptivity to wise, truthful counsel; rejecting beneficial advice out of pride or delusion is portrayed as a symptom of moral and spiritual decline.

After counsel is offered to restrain him from wrongdoing, Rāvaṇa refuses to accept it; the narrator frames this refusal as a sign that his end is approaching.

The implied virtue is teachability—accepting truth and corrective guidance; its absence in Rāvaṇa highlights his obstinacy and adharma.