Next Verse

Shloka 1

भरद्वाजाश्रम-समागमः / Meeting Bharadvaja at the Hermitage

Homeward Blessings

पूर्णेचतुर्दशेवर्षेपञ्चम्यांलक्ष्मणाग्रजः ।भरद्वाजाश्रमंप्राप्यववन्देनियतोमुनिम् ।।6.127.1।।

pūrṇe caturdaśe varṣe pañcamyāṃ lakṣmaṇāgrajaḥ | bharadvājāśramaṃ prāpya vavande niyato munim ||

ครั้นครบสิบสี่ปี ในวันติติที่ห้า พระรามผู้เป็นเชษฐาของพระลักษมณ์ เสด็จถึงอาศรมของภรทวาชะ แล้วถวายบังคมฤๅษีด้วยความสำรวม

pūrṇewhen (it was) complete/fulfilled
pūrṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); adjective qualifying varṣe
caturdaśein the fourteenth
caturdaśe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootcaturdaśa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); dvigu numeral compound (catur + daśa) used adjectivally with varṣe
varṣeyear
varṣe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
pañcamyāmon the fifth (lunar day)
pañcamyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpañcamī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); tithi-name
lakṣmaṇa-agrajaḥLakshmana's elder brother (Rama)
lakṣmaṇa-agrajaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक) + agraja (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: lakṣmaṇasya agrajaḥ
bharadvāja-āśramamBharadvaja's hermitage
bharadvāja-āśramam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbharadvāja (प्रातिपदिक) + āśrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: bharadvājasya āśramam
prāpyahaving reached
prāpya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√prāp (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), indeclinable verbal form; prior action to main verb
vavandesaluted/bowed to
vavande:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vand (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
niyataḥself-controlled
niyataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootniyata (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); adjective qualifying lakṣmaṇāgrajaḥ
munimthe sage
munim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)

"There is the Rakshasa by name Vikata killed by Angada, and Virupaksha (killed by Sugriva), Mahaparsva (killed by Rshaba), Mahodara (killed by Neela), Akampana and other Rakshasas, like Trisira killed by the mighty Hanuman and Atikaya by Lakshmana and Devanthaka (by Hanuman), and Naranthaka (by Angada)."

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
B
Bharadvāja
B
Bharadvāja-āśrama

FAQs

Dharma includes honoring spiritual authority: even a victorious king remains disciplined and reverent before sages.

After completing the exile term, Rāma arrives at Bharadvāja’s hermitage and pays respects.

Niyama (self-restraint) and humility in Rāma’s conduct.