Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

दशरथदर्शनम् — Dasharatha’s Epiphany and Benedictions

Sarga 122

एषराजादशरथोविमानस्थःपितातव ।काकुत्स्थमानुषेलोकेगुरुस्तवमहायशाः ।।।।

eṣa rājā daśaratho vimānasthaḥ pitā tava |

kākutstha mānuṣe loke gurur tava mahāyaśāḥ ||

โอ้กากุตสถะ นี่คือพระเจ้าทศรถ พระบิดาของพระองค์ ประทับอยู่บนวิมาน; ในโลกมนุษย์พระองค์ทรงเป็นครูผู้ควรเคารพของท่าน ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่

महादेववचःMahadeva's words
महादेववचः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमहादेव + वचस् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः: ‘महादेवस्य वचः’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘श्रुत्वा’ इत्यस्य कर्म
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having heard’
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता
सह-लक्ष्मणःtogether with Lakshmana
सह-लक्ष्मणः:
Sahartha (सहार्थ/Accompaniment)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय-उपपद) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावः: ‘लक्ष्मणेन सह’ → ‘सहलक्ष्मणः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘राघवः’ इति विशेषणम्
लक्ष्मणेनwith Lakshmana
लक्ष्मणेन:
Sahakarana (सहकरण/Accompaniment)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सह-योगे
सहwith
सह:
Sahartha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक-उपपद
भ्रात्राwith (his) brother
भ्रात्रा:
Sahakarana (सहकरण/Accompaniment)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सह-योगे
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
पितरम्father
पितरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘राघवः’ इत्यस्य समानाधिकरणम्

"O Kakuthsa! Here is your father, teacher in the mortal world, king Dasharatha seated in the aerial car."

M
Mahādeva
R
Rāma (Kākutstha)
D
Daśaratha
V
Vimāna

FAQs

It affirms reverence for father and elders as ‘guru’—a key pillar of dharma—linking family hierarchy to moral education.

Mahādeva points out Daśaratha, now in celestial radiance, seated in a vimāna, to Rāma.

Filial piety and humility: recognizing one’s father as a moral teacher, not merely a biological parent.