Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

रामस्तवः — ब्रह्मणा रामस्य नारायणत्वप्रकाशनम्

Rama-Stava: Brahma Reveals Rama’s Nārāyaṇa Identity

इत्युक्तोलोकपालैस्तैस्स्वामीलोकस्यराघवः ।।।।अब्रवीत्त्रिदशश्रेष्ठान्रामधर्मभृतांवरः ।

ity ukto lokapālaiḥ tais svāmī lokasya rāghavaḥ | abravīt tridaśaśreṣṭhān rāmo dharmabhṛtāṃ varaḥ ||6.120.10||

ครั้นถูกทวยโลกบาลเหล่านั้นกราบทูลดังนี้แล้ว รाघวะ—ผู้เป็นเจ้าแห่งโลก พระรามผู้เลิศในหมู่ผู้ทรงธรรมนั้น—จึงตรัสแก่เหล่าเทพผู้ประเสริฐยิ่ง

इतिthus
इति:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
उक्तःhaving been addressed/said to
उक्तः:
विशेषण (Predicate participle of subject)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भाव (having been spoken/addressed)
लोकपालैःby the guardians of the worlds
लोकपालैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootलोकपाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (लोकस्य पालः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
तैःby them
तैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
स्वामीthe lord
स्वामी:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकस्यof the world
लोकस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
राघवःRāghava (Rāma)
राघवः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अब्रवीत्spoke
अब्रवीत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
त्रिदशश्रेष्ठान्the best among the gods
त्रिदशश्रेष्ठान्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिदश + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक-समास)
Formतत्पुरुष-समास (त्रिदशानां श्रेष्ठाः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन
रामःRāma
रामः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धर्मभृताम्of the upholders of dharma
धर्मभृताम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootधर्म + भृत् (प्रातिपदिक-समास)
Formतत्पुरुष-समास (धर्मं भृतवन्तः); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
वरःthe foremost
वरः:
विशेषण (Predicate noun)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Rama the upholder of dharma and foremost and supreme god spoke after the ruler of the world had spoken to him.

R
Rāma
L
Lokapālas
T
Tridaśas (gods)

FAQs

A dharmic leader responds with humility and clarity even when honored by divine authorities, maintaining duty over pride.

After the Lokapālas speak, Rāma begins his reply to the assembled gods.

Dharma-bearing leadership (dharma-bhṛt) and measured speech in a sacred assembly.