Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

सीतासमीपगमनम् / Sītā Brought Near to Rāma

Public Witness and Protocol

ततस्सीतांमहाभागांदृष्टवोवाचविभीषणः ।मूर्ध्निबद्धाञ्जलिश्रीमान्विनीतोराक्षसेश्वरः ।।।।

tataḥ sītāṃ mahābhāgāṃ dṛṣṭvovāca vibhīṣaṇaḥ | mūrdhni baddhāñjaliḥ śrīmān vinīto rākṣaseśvaraḥ ||

ครั้นแล้ววิภีษณะ ผู้รุ่งเรืองเป็นเจ้าแห่งรากษส ครั้นเห็นนางสีดาผู้มีบุญยิ่ง ก็กล่าวด้วยความนอบน้อม ประนมมือแล้วชูขึ้นเหนือเศียรเป็นการสักการะ

ततःthen
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय, काल/क्रमवाचक (then)
सीताम्Sita
सीताम्:
Karma (कर्म; object of seeing)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
महाभागाम्most fortunate/noble
महाभागाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā-bhāga (महा + भाग; प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: महत् भाग्यं यस्याः; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvibhīṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मूर्ध्निon (his) head
मूर्ध्नि:
Adhikaraṇa (अधिकरण; location)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
बद्धाञ्जलिःwith joined palms
बद्धाञ्जलिः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootbaddha-añjali (बद्ध + अञ्जलि; प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: बद्धः अञ्जलिः यस्य; बद्ध = √bandh (बन्ध्) + kta; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
श्रीमान्illustrious
श्रीमान्:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootśrīmat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
विनीतःhumble
विनीतः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootvi + nī (धातु) + kta (क्त-कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नम्रभावः (humble)
राक्षसेश्वरःlord of the Rakshasas
राक्षसेश्वरः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण; apposition to Vibhishana)
TypeNoun
Rootrākṣasa-īśvara (राक्षस + ईश्वर; प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: राक्षसानाम् ईश्वरः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Then Vibheeshana, the prosperous Lord of the Rakshasas seeing Sita greeted her with palms joined together lifted it over his head (as a sign of respect).

V
Vibhīṣaṇa
S
Sītā
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma as respect for virtue: Sītā is honored as morally exalted, and rightful authority is expressed through humility, not domination.

Vibhīṣaṇa meets Sītā in the palace quarters and respectfully addresses her before escort arrangements.

Vibhīṣaṇa’s vinaya (humility) and reverence toward chastity and righteousness.