Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

विभीषणाभिषेकः (Vibhīṣaṇa’s Consecration) and Hanumān’s Commission to Sītā

रावणस्यवधंघोरंराघवस्यपराक्रमम् ।सुयुद्धंवानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम् ।।।।अनुरागं च वीर्यं च सौमित्रेर्लक्ष्मणस्य च ।पतिव्रतात्वंसीतायाहनूमतिपराक्रमम् ।।।।कथयन्तोमहाभागाजग्मुर्हष्टायथागतम् ।

rāvaṇasya vadhaṃ ghoraṃ rāghavasya parākramam | suyuddhaṃ vānarāṇāṃ ca sugrīvasya ca mantritam |

anurāgaṃ ca vīryaṃ ca saumitrer lakṣmaṇasya ca | pativratātvaṃ sītāyā hanūmati parākramam |

kathayanto mahābhāgā jagmur hṛṣṭā yathāgatam ||

เหล่ามหาบุรุษผู้มีบุญทั้งหลาย พากันเล่าขานการปราบราวณะอันน่าสะพรึง ความองอาจของราฆวะ (พระราม) ศึกอันประเสริฐของเหล่าวานร และถ้อยคำปรึกษาอันสุขุมของสุครีวะ อีกทั้งความภักดีรักมั่นและความกล้าหาญของพระลักษมณ์ ความเป็นภรรยาผู้ซื่อสัตย์มั่นคงของนางสีดา และวีรกรรมของหนุมาน แล้วต่างปลื้มปีติจากไป กลับดังที่มา

रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वधम्slaying
वधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
घोरम्terrible
घोरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (agreeing with वधम्)
राघवस्यof Raghava (Rama)
राघवस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पराक्रमम्prowess
पराक्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सुयुद्धम्good battle
सुयुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसु + युद्ध (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (descriptive), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वानराणाम्of the monkeys (Vanaras)
वानराणाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सुग्रीवस्यof Sugriva
सुग्रीवस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
मन्त्रितम्counsel / plan
मन्त्रितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्रि (धातु/नामधातु) → मन्त्रित (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) used as noun: 'counsel/plan'; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनुरागम्affection
अनुरागम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनुराग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वीर्यम्valor
वीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सौमित्रेःof Saumitra (Lakshmana)
सौमित्रेः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
लक्ष्मणस्यof Lakshmana
लक्ष्मणस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पतिव्रतात्वम्wifely fidelity
पतिव्रतात्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपति + व्रत + त्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative: 'पतिव्रता' + त्व), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सीतायाःof Sita
सीतायाः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
हनूमतिof Hanuman
हनूमति:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहनूमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचनस्य वैकल्पिकरूपम्/सप्तमी?; सन्दर्भतः षष्ठी (genitive): 'हनूमतः' अर्थे 'हनूमति' (Vedic/epic variant)
पराक्रमम्prowess
पराक्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कथयन्तःnarrating
कथयन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
महाभागाःthe illustrious ones
महाभागाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (possessive: 'of great fortune'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदी
हृष्टाःdelighted
हृष्टाः:
Kriyāviśeṣaṇa (भाव/अवस्था)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु) → हृष्ट (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) used adjectivally, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (agreeing with महाभागाः)
यथागतम्as they had come / back the same way
यथागतम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + आगत (कृदन्त)
Formअव्ययीभाव-समास (adverbial): 'as (they) had come', अव्ययवत् प्रयोग

Consoling the subjects of the kingdom with good words, Vibheeshana sought Rama's presence. The people were very happy and brought curds, yellow rice grains (rice mixed with turmeric), flowers and sweets and parched grain and offered.

R
Rāvaṇa
R
Rāma (Rāghava)
V
Vanaras
S
Sugrīva
L
Lakṣmaṇa (Saumitri)
S
Sītā
H
Hanumān

FAQs

Dharma is remembered through exemplary virtues: righteous victory (over adharma), loyal service, wise counsel, and truth-steady fidelity become the community’s moral narrative.

After the decisive events, respected witnesses or participants speak of the major deeds and virtues and then depart, rejoicing.

A constellation of virtues: Rāma’s righteous prowess, Sugrīva’s prudent counsel, Lakṣmaṇa’s loyal love and valor, Sītā’s pativratā steadfastness, and Hanumān’s heroic energy.