Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

रावणरथवैभव–निमित्तदर्शन–राममातलिसंवादः

Ravana’s Chariot, Portents, and Rama–Matali Instructions

समापतन्तंसहसास्वनवन्तंमहाध्वजम् ।।।।रथंराक्षसराजस्यनरराजोददर्श ह ।कृष्णवाजिसमायुक्तंयुक्तंरौद्रेणवर्चसा ।।।।दीप्यमानमिवाकाशेविमानंसूर्यवर्चसं ।तडित्पताकागहनंदर्शितेन्द्रायुधप्रभम् ।।।।

samāpatantaṃ sahasā svanavantaṃ mahādhvajam | rathaṃ rākṣasarājasya nararājo dadarśa ha ||

แล้วพระราชาในหมู่มนุษย์ก็ทอดพระเนตรเห็นรถศึกของราชาแห่งยักษ์ พุ่งเข้ามาอย่างฉับพลัน ส่งเสียงกังวานด้วยกระดิ่ง และมีธงใหญ่ตระหง่าน

mātaleO Matali
mātale:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmātali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
paśyasee
paśya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person/मध्यम), एकवचन
samṛddhamfully impetuous
samṛddham:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamṛddha (कृदन्त, sam-√ṛdh)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (fully advanced/impetuous)
āpatantamcharging
āpatantam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-√pat (धातु) शतृ
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त
rathamchariot
ratham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ripoḥof the enemy
ripoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootripu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
yathājust as
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय, यथार्थक/तुलनार्थक (as/just as)
apasavyamin reverse (counterwise)
apasavyam:
Visheshana (विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootapasavya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverb): counterclockwise/contrary
patatāby rushing/falling
patatā:
Karana (करण)
TypeNoun
Root√pat (धातु) शतृ (instrumental)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त ‘falling/charging one’ used instrumentally (by his rushing)
vegenawith speed
vegena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvega (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
mahatāgreat
mahatā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (great)
punaḥagain
punaḥ:
Visheshana (विशेषण/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्त्यर्थक (again)
samarein battle
samare:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
hantumto kill
hantum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√han (धातु) तुमुन्
Formतुमुनन्त (infinitive): to kill
ātmānamhimself
ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tathāso
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय, तथार्थक (so/in that manner)
anenaby him/with this
anena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
kṛtāformed
kṛtā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त, √kṛ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (made/formed)
matiḥintention/thought
matiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Sri Rama was very delighted over the appearance of good signs of his own victory and thought 'Ravana is destroyed by me'.

R
Rāma
R
Rāvaṇa

FAQs

It frames the battle within kṣatriya-dharma: facing danger directly and remaining steady when the enemy advances.

Rāma visually registers Rāvaṇa’s chariot charging toward him, marking an escalation in the duel.

Alertness and composure—Rāma observes clearly rather than reacting blindly.