Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

आदित्यहृदयम्

Aditya Hridayam Upadeśa — Agastya’s Instruction to Rāma

एतच्छ्रुत्वामहातेजानष्टशोकोऽभवत्तदा ।धारयामाससुप्रीतोराघवःप्रयतात्मवान् ।।6.107.28।।

etac chrutvā mahātejā naṣṭa-śoko 'bhavat tadā |

dhārayām āsa suprīto rāghavaḥ prayatātmavān ||6.107.28||

ครั้นได้ฟังดังนั้น ราฆวะผู้มีเดชยิ่งก็พ้นจากความโศกในบัดนั้น ด้วยความปีติยินดีและจิตอันสำรวม ท่านยึดถือคำสอนนั้นไว้มั่นในดวงใจ

ādityamĀditya (the Sun)
ādityam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāditya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
prekṣyahaving looked at
prekṣya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√īkṣ (ईक्ष्, धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund) with ya-ādeśa (prekṣya)
japtvāhaving recited
japtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√jap (जप्, धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund)
tuthen; indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle); विरोध/अनन्तर (but/then)
paramgreat; supreme
param:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of harṣam
harṣamjoy; delight
harṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootharṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
avāptavānobtained; attained
avāptavān:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootava+√āp (आप्, धातु)
Formक्तवतु-प्रत्यय (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग
triḥthrice
triḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottriḥ (अव्यय)
Formसंख्यावाचक-अव्यय (numeral adverb)
ācamyahaving sipped (water)
ācamya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootā+√cam (चम्, धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष (gerund), अव्ययभाव
śuciḥpure; clean
śuciḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण of (rāghavaḥ understood)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू, धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund)
dhanuḥbow
dhanuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhanus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ādāyahaving taken up
ādāya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootā+√dā (दा, धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष (gerund), अव्ययभाव
vīryavānvaliant; powerful
vīryavān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvīrya + vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्/वत्-प्रत्यय (possessive)
rāvaṇamRāvaṇa
rāvaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
prekṣyahaving looked at
prekṣya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√īkṣ (ईक्ष्, धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund)
hṛṣṭātmāwith delighted heart
hṛṣṭātmā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa + ātman (कृदन्त + प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (hṛṣṭa ātmā yasya)
yuddhārthamfor battle
yuddhārtham:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootyuddha + artha (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुष-भावे प्रयोजनार्थकः (yuddhasya arthe = for the sake of battle)
samupāgamatapproached; advanced
samupāgamat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam+upa+√gam (गम्, धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
sarvayatnenawith all effort
sarvayatnena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsarva + yatna (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (sarveṇa yatnena)
mahatāgreat
mahatā:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; विशेषण of yatnena (understood) or of sarvayatnena
vadhein killing; in the slaying
vadhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvadha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
tasyaof him (Rāvaṇa)
tasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
dhṛtaḥresolved; determined
dhṛtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhṛta (कृदन्त from √dhṛ, धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय (PPP) used predicatively
abhavatbecame
abhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू, धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

And thereafter, the Sun god delighted at heart, overwhelmed with joy surrounded by gods looking at Rama knowing that the Rakshasa king will be destroyed, came quickly to Rama and uttered 'hurry up'.।। itayāraṣēvālamīkīyēśarīmadarāmāyaṇēādikāvayēyudadhakāṇaḍēsapatōtataraśatatamasasaragaḥ ।।This is the end of the one hundred and seventh sarga of Yuddha Kanda of the first epic the holy Ramayana composed by Sage Valmiki.

R
Rāma (Rāghava)
A
Agastya
Ā
Āditya-hṛdaya

FAQs

Dharma requires mastery over grief and fear so that duty can be performed with clarity; inner steadiness supports truthful and righteous action.

After Agastya’s instruction and assurance, Rāma’s despondency lifts; he becomes mentally disciplined and ready to act.

Self-control (prayatātmavat) and emotional resilience—Rāma regains calm focus before the decisive battle.