Shloka 32
ऐन्द्ररथप्रदानम्
Indra’s Chariot Offered to Rāma; The Duel Intensifies
तदृष्ट्वासुमहातत्कर्मरावणस्यदुरात्मना: ।विषेदुर्देवगन्धर्वाचारणादानवैस्सह ।।6.103.31।।राममार्तंतदादृष्टवासिद्धाश्चपरमर्षयः ।व्यथितावानरेन्द्राश्चबभूवुस्सविभीषणाः ।।6.103.32।।रामचन्द्रमसंदृष्टवाग्रस्तंरावणराहुणा ।
tad dṛṣṭvā sumahā tat karma rāvaṇasya durātmanaḥ |
viṣedur devagandharvacāraṇā dānavaiḥ saha || 6.103.31 ||
rāmam ārtaṃ tadā dṛṣṭvā siddhāś ca paramarṣayaḥ |
vyathitā vānarendrāś ca babhūvuḥ savibhīṣaṇāḥ || 6.103.32 ||
rāmacandramasaṃ dṛṣṭvā grastaṃ rāvaṇarāhuṇā ||
ครั้นเห็นการกระทำอันใหญ่หลวงของทศกัณฐ์ผู้ใจชั่ว เหล่าเทพ คันธรรพ์ และจารณะ พร้อมทั้งทานวะ ก็พากันสิ้นหวัง ครั้นเห็นพระรามทุกข์ระทม เหล่าสิทธะและมหาฤษีก็หวั่นไหว จอมวานรทั้งหลายพร้อมพิเภกก็ร้อนใจ—ประหนึ่งพระรามผู้ดุจจันทร์ถูกทศกัณฐ์ดุจราหูทำให้เกิดคราส
On seeing Sri Rama afflicted by the action of evil-minded Ravana, the Devas, Gandharvas, Charanas, Danavas also, Siddhas and foremost rishis were despondent. Seeing the moon like Sri Rama eclipsed by planet Rahu in the form of Ravana, the Vanara leaders and Vibheeshana became worried.
FAQs
Even when Dharma seems eclipsed, the epic’s moral logic suggests the eclipse is temporary—truth and righteousness re-emerge, just as the moon returns after Rāhu’s grasp.
A recensional/numbering variant reiterates the scene of universal alarm as Rāma appears momentarily overwhelmed by Rāvaṇa.
Faithfulness to the righteous cause: allies remain emotionally invested and vigilant rather than indifferent.