Next Verse

Shloka 1

एकोनपञ्चाशः सर्गः (Sarga 49)

Aṅgada Re-energizes the Southern Search Party

अथाङ्गदस्तदा सर्वान्वानरानिदमब्रवीत्।परिश्रान्तो महाप्राज्ञस्समाश्वास्य शनैर्वचः।।।।

athāṅgadas tadā sarvān vānarān idam abravīt |

pariśrānto mahāprājñaḥ samāśvāsya śanair vacaḥ ||

ครั้นแล้วอังคทกล่าวแก่เหล่าวานรทั้งปวง ในกาลนั้น แม้ตนจะอ่อนล้าแต่เป็นผู้มีปัญญายิ่ง เขาปลอบประโลมให้ใจสงบ แล้วจึงกล่าวถ้อยคำนี้อย่างนุ่มนวลและช้าๆ

tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; बहुवचन, प्रथमा
vicityahaving searched
vicitya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√cit + vi (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘विचित्य’; पूर्वक्रिया
punaḥagain
punaḥ:
None (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिबोधक
khinnāḥweary/dejected
khinnāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkhinna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन, प्रथमा; विशेषणम् ते
viniṣpatyahaving gone out/returned
viniṣpatya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√pat + nis + vi (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘विनिष्पत्य’; पूर्वक्रिया
samāgatāḥassembled/came together
samāgatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√gam + sam + ā (धातु) / samāgata (प्रातिपदिक, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘समागत’; पुंलिङ्ग, बहुवचन, प्रथमा; कर्तरि प्रयोग
ekāntein a secluded place
ekānte:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootekānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन, सप्तमी (Locative)
vṛkṣamūleat the root of a tree
vṛkṣamūle:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvṛkṣa-mūla (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वृक्षस्य मूलम्); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन, सप्तमी
tuindeed/but
tu:
None (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधबोधक
niṣeduḥsat down
niṣeduḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√sad + ni (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
dīnamānasāḥdejected in mind
dīnamānasāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdīna-mānasa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दीनं मानसं येषाम्); पुंलिङ्ग; बहुवचन, प्रथमा; विशेषणम् ते

Wise Angada, exhausted after the search, collected the monkeys, and consoling them, said slowly:

A
Angada
V
Vanaras

FAQs

Dharma in leadership includes caring speech: even in fatigue, a leader strengthens others through reassurance and clarity.

After prolonged searching and hardship, Angada addresses the weary Vānaras to steady and guide them.

Compassionate leadership and composure under exhaustion.