Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

पृथिवीमण्डलपरिज्ञानम्

Sugriva on Surveying the Earth’s Regions

परिकालयमानस्तु वालिनाऽभिद्रुत स्तदा।पुनरावृत्य सहसा प्रस्थितोऽहं तदा विभो।।।।

parikālayamānas tu vālinābhidrutas tadā |

punar āvṛtya sahasā prasthito 'haṁ tadā vibho ||

แต่เมื่อวาลีขับไล่และไล่ติดตามข้าพเจ้า โอ้พระราชา ข้าพเจ้าก็หันกลับฉับพลัน แล้วก็พุ่งออกเดินทางไปอีกครั้งโดยทันใด

परिकालयमानःbeing pursued
परिकालयमानः:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपरि-काल्/कल् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्तः (Present middle participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; ‘परिकालयमान’ = being chased/pursued
तुindeed/but
तु:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/अनुवादार्थक (but/indeed)
वालिनाby Vali
वालिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवालिन्/वालि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, एकवचनम्
अभिद्रुतःchased / driven
अभिद्रुतः:
Karta-anvayi (कर्ता-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअभि-द्रु/द्रव् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः, पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; ‘अभिद्रुत’ = rushed/chased
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम्; पुनरावृत्त्यर्थक (again)
आवृत्यhaving turned back
आवृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ-वृत् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (Gerund)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्ययम्; शीघ्र/अकस्मात्-अर्थक (suddenly/at once)
प्रस्थितःset out / departed
प्रस्थितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु)
Formलङ्-लकारः (Past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; अर्थतः ‘प्रास्थाम्/प्रस्थितवान्’ (I set out)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक
विभोO lord/king
विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

'Then chased by Vali, I changed my present direction from the east towards the southern quarter where Vindhya mountain stood with its, beautiful sandal trees.

S
Sugrīva
V
Vālī

FAQs

Dharma in crisis includes preserving life without deceitful harm—Sugrīva’s evasive flight reflects self-preservation while seeking a lawful refuge rather than escalating violence.

Sugrīva describes the immediate chase by Vālī and his repeated attempts to escape by changing course.

Endurance and prudence under threat—continuing to seek safety rather than surrendering to despair.