Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

दक्षिणदिशि सीतान्वेषण-आदेशः

Commissioning the Southern Search for Sītā

ततस्तेनाभ्यनुज्ञाताः प्रसन्नेन महात्मना।ताम्रपर्णीं ग्राहजुष्टां तरिष्यथ महानदीम्।।।।

tatas tenābhyanujñātāḥ prasannena mahātmanā |

tāmraparṇīṃ grāhajuṣṭāṃ tariṣyatha mahānadīm ||

ครั้นได้รับอนุญาตจากมหาตมะผู้ผ่องใสและเมตตานั้นแล้ว พวกท่านจักข้ามแม่น้ำใหญ่ตามรปัรณี ซึ่งเป็นที่ชุมนุมของจระเข้ทั้งหลาย

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय: क्रम/अनन्तरार्थे (then)
tenaby him
tena:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
abhyanujñātāḥpermitted, given leave
abhyanujñātāḥ:
Visheshya (विशेष्य)
TypeAdjective
Rootabhi-anu-jñā (धातु) + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृवाच्ये विशेषण (you monkeys)
prasannenapleased, gracious
prasannena:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprasanna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (mahātmanā)
mahātmanāby the great-souled one
mahātmanā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (mahān ātmā yasya)
tāmraparṇīmTāmraparṇī (river)
tāmraparṇīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottāmra (प्रातिपदिक) + parṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नदी-नाम; तत्पुरुषः (tāmraṃ parṇaṃ yasyāḥ)
grāha-juṣṭāmfrequented by crocodiles
grāha-juṣṭām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgrāha (प्रातिपदिक) + juṣṭa (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (grāhaiḥ juṣṭā = frequented by crocodiles) विशेषण (tāmraparṇīm)
tariṣyathayou (pl.) will cross
tariṣyatha:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roottṝ (धातु)
Formलृट्-लकार, मध्यम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
mahānadīmthe great river
mahānadīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + nadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (mahā nadī)

'Dwelling on the top of that Malaya mountain you will find celebrated sage Agastya, resplendent like the Sun.

A
Agastya (implied by context: tena mahātmanā)

FAQs

Dharma is propriety (maryādā): even powerful agents proceed with consent and blessing from a sage, aligning action with rightful authority.

Sugrīva describes the next stage after meeting Agastya—crossing the dangerous Tāmraparṇī river.

Courage guided by restraint—facing danger (crocodiles) while acting with due permission and discipline.