Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

सुग्रीवस्य वैरानुकथनम्

Sugriva’s Account of Enmity and Appeal to Rama

पादप्रहारैस्तु मया बहुभिस्तद्विदारितम्।ततोऽहं तेन निष्क्रम्य यथा पुरमुपागतः।।

pāda-prahārais tu mayā bahubhis tad vidāritam | tato ’haṃ tena niṣkramya yathā puram upāgataḥ ||

ข้าพเจ้าใช้เท้าเตะซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนมันแตกเปิดออก แล้วอาศัยช่องนั้นออกมาและกลับไปยังนคร

पादप्रहारैःby kicks/foot-blows
पादप्रहारैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपाद-प्रहार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पादेन प्रहारः); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
बहुभिःmany
बहुभिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (of पादप्रहारैः)
तत्that (entrance/obstruction)
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृस्थानी (subject of passive)
विदारितम्was split/broken open
विदारितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-दॄ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (then/thereafter)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
तेनthrough that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/मार्गे (by that/through that)
निष्क्रम्यhaving come out
निष्क्रम्य:
Purvakala (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootनिस्-क्रम् (धातु) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकाल
यथाas
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/in the manner)
पुरम्to the city
पुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपागतःarrived
उपागतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउप-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकर्तरि भूतकृदन्त (past active participle usage of क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अहम्-सम्बन्ध

'I kicked the boulder again and again till it yielded. I came out that way and arrived at the city.

V
Vāli

FAQs

When support fails, dharma also demands self-effort: one must strive to restore order and return to responsibility rather than succumb to misfortune.

Finding the cave sealed, Vāli forces an exit by repeated kicks and returns to the city.

Determination—he refuses to remain trapped and exerts himself until escape becomes possible.