Sarga 25

Verse 1

साऽवनीय तमायासमुपस्पृश्य जलं शुचिः।चकार माता रामस्य मङ्गलानि मनस्विनी।।2.25.1।।

แล้วพระมารดาผู้มีจิตใจสูงส่งนั้น ทรงข่มความทุกข์ไว้ ชำระกายด้วยการจิบน้ำตามพิธี (อาจมนะ) แล้วด้วยปัญญาอันมั่นคง ทรงประกอบพิธีมงคลทั้งหลายเพื่อพระราม

Verse 2

न शक्यसे वारयितुं गच्छेदानीं रघूत्तम।शीघ्रं च विनिवर्तस्व वर्तस्व च सतां क्रमे।।2.25.2।।

โอ้ผู้ประเสริฐยิ่งแห่งวงศ์รฆุ ข้าพเจ้าไม่อาจห้ามท่านจากการออกเดินทางได้แล้ว จงไปเถิดบัดนี้ แต่ขอให้กลับมาโดยเร็ว และประพฤติตามครรลองแห่งสัตบุรุษ

Verse 3

यं पालयसि धर्मं त्वं धृत्या च नियमेन च।स वै राघवशार्दूल धर्मस्त्वामभिरक्षतु।।2.25.3।।

โอ้พยัคฆ์แห่งวงศ์รฆุ ธรรมะที่ท่านพิทักษ์ไว้ด้วยความมั่นคงและด้วยวินัยแห่งการสำรวม—ขอให้ธรรมะนั้นเองคุ้มครองท่าน

Verse 4

येभ्यः प्रणमसे पुत्र चैत्येष्वायतनेषु च।ते च त्वामभिरक्षन्तु वने सह महर्षिभिः।।2.25.4।।

โอรสเอ๋ย ขอเทพยดาศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย ผู้ซึ่งเจ้ากราบนมัสการ ณ เจดีย์และสถานบูชา จงคุ้มครองเจ้าในป่า ร่วมกับมหาฤๅษีทั้งหลาย

Verse 5

यानि दत्तानि तेऽस्त्राणि विश्वामित्रेण धीमता।तानि त्वामभिरक्षन्तु गुणैस्समुदितं सदा।।2.25.5।।

ขอให้อาวุธทั้งหลายที่พระวิศวามิตรผู้ทรงปัญญาประทานแก่ท่าน ซึ่งเปี่ยมด้วยคุณานุภาพแห่งมนตร์ จงคุ้มครองท่านอยู่เสมอ

Verse 6

पितृशुश्रूषया पुत्र मातृशुश्रूषया तथा।सत्येन च महाबाहो चिरं जीवाभिरक्षितः।।2.25.6।।

โอรสเอ๋ย โอมหาพาหุ—ด้วยการปรนนิบัติรับใช้บิดา ด้วยการปรนนิบัติรับใช้มารดา และด้วยความสัตย์จริง ท่านจึงได้รับการคุ้มครองมาแล้ว ขอท่านจงมีอายุยืนยาวเถิด

Verse 7

समित्कुश पवित्राणि वेद्यश्चायतनानि च।स्थण्डिलानि विचित्राणि शैला वृक्षाः क्षुपा ह्रदाः।।2.25.7।।पतङ्गाः पन्नगास्सिंहास्त्वां रक्षन्तु नरोत्तम।

ข้าแต่นโรตตมะ (บุรุษผู้ประเสริฐ)! ขอให้ฟืนบูชายัญ หญ้ากุศะอันชำระให้บริสุทธิ์ แท่นบูชาและสถานศักดิ์สิทธิ์; ขอให้ลานพิธีอันวิจิตร ภูผา พฤกษา พุ่มไม้ และสระน้ำ; ทั้งนก นาค และราชสีห์ จงคุ้มครองท่านเถิด

Verse 8

स्वस्तिसाध्याश्च विश्वे च मरुतश्च महर्षयः।स्वस्ति धाता विधाता च स्वस्ति पूषा भगोऽर्यमा।।2.25.8।।लोकपालाश्च ते सर्वे वासवप्रमुखास्तथा।

ขอความสวัสดีจงมีแด่ท่าน! ขอให้เหล่าสาธยะ วิศวเทวะ มารุต และมหาฤๅษีทั้งหลายประทานความผาสุก; ขอให้ธาตฤและวิธาตฤ พร้อมด้วยปูษัน ภคะ และอริยมัน ประทานมงคล; และขอให้โลกปาลทั้งปวง นำโดยวาสวะ (พระอินทร์) จงอำนวยพรแก่ท่านด้วย

Verse 9

ऋतवश्चैव पक्षाश्च मासा स्संवत्सराः क्षपाः।।2.25.9।।दिनानि च मुहूर्ताश्च स्वस्ति कुर्वन्तु ते सदा।

ขอให้ฤดูกาลทั้งหลาย ปักษ์ (กึ่งเดือน) เดือน ปี และราตรี; ทั้งวันและแม้แต่มุหูรตะทั้งปวง จงบันดาลสวัสดิมงคลแก่ท่านเสมอไป

Verse 10

स्मृतिर्धृतिश्च धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः।।2.25.10।।स्कन्दश्च भगवान्देव स्सोमश्च स बृहस्पतिः।सप्तर्षयो नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः।।2.25.11।।

ลูกเอ๋ย ขอให้สมฤติ (ความระลึกชอบ) ธฤติ (ความมั่นคง) และธรรมะ คุ้มครองเจ้าโดยรอบทุกทิศ

Verse 11

स्मृतिर्धृतिश्च धर्मश्च पातु त्वां पुत्र सर्वतः।।2.25.10।।स्कन्दश्च भगवान्देव स्सोमश्च स बृहस्पतिः।सप्तर्षयो नारदश्च ते त्वां रक्षन्तु सर्वतः।।2.25.11।।

ขอให้พระสกันทะผู้เป็นเทพผู้ควรบูชา พร้อมทั้งพระโสมและพระพฤหัสบดี ตลอดจนฤๅษีทั้งเจ็ดและพระนารท คุ้มครองเจ้าโดยรอบทุกทิศ

Verse 12

याश्चापि सर्वतस्सिध्दा दिशश्च सदिगीश्वराः।स्तुता मया वने तस्मिन्पान्तु त्वां पुत्र नित्यशः।।2.25.12।।

และขอให้เหล่าสิทธะผู้สำเร็จ พร้อมทั้งทวยเทพผู้เป็นเจ้าแห่งทิศทั้งหลาย—ทิศที่ข้าได้สรรเสริญและอัญเชิญไว้ในพนาลัยนั้น—จงคุ้มครองเจ้าเสมอไป ลูกเอ๋ย

Verse 13

शैलास्सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च।द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी नद्यस्सर्वास्तथैव च।।2.25.13।।नक्षत्राणि च सर्वाणि ग्रहाश्च सहदेवताः।अहोरात्रे तथा सन्ध्ये पान्तु त्वां वनमाश्रितम्।।2.25.14।।

ขอให้ภูเขาทั้งปวงและมหาสมุทรทั้งหลาย พร้อมทั้งพระวรุณราชา; ขอให้สวรรค์ อากาศระหว่างภพ พื้นพิภพ และสายน้ำทั้งปวง คุ้มครองท่าน

Verse 14

शैलास्सर्वे समुद्राश्च राजा वरुण एव च।द्यौरन्तरिक्षं पृथिवी नद्यस्सर्वास्तथैव च।।2.25.13।।नक्षत्राणि च सर्वाणि ग्रहाश्च सहदेवताः।अहोरात्रे तथा सन्ध्ये पान्तु त्वां वनमाश्रितम्।।2.25.14।।

ขอให้หมู่ดาวนักษัตรทั้งปวงและดาวเคราะห์ทั้งหลาย พร้อมด้วยเทวะผู้เป็นเจ้าแห่งดาวนั้น ๆ; และขอให้กลางวันกลางคืนกับยามสนธยา คุ้มครองท่านผู้พึ่งพิงพนาวัน

Verse 15

ऋतवश्चैव षट्पुण्या मासास्संवत्सरास्तथा।कलाश्च काष्ठाश्च तथा तव शर्म दिशन्तु ते।।2.25.15।।

ขอให้ฤดูกาลอันเป็นมงคลทั้งหก เดือนทั้งหลาย และปีทั้งปวง; แม้หน่วยเวลาอันละเอียดคือ กะลา และ กาษฐา จงประทานความผาสุกแก่ท่าน

Verse 16

महावने विचरतो मुनिवेषस्य धीमतः।तवादित्याश्च दैत्याश्च भवन्तु सुखदास्सदा।।2.25.16।।

เมื่อท่านจาริกอยู่ในมหาพนาวัน นุ่งห่มดุจมุนีและมีปัญญา ขอให้เหล่าอาทิตยะและไทตยะทั้งสองฝ่าย จงเป็นผู้ประทานความสงบสุขแก่ท่านเสมอ

Verse 17

राक्षसानां पिशाचानां रौद्राणां क्रूरकर्मणाम्।क्रव्यादानां च सर्वेषां मा भूत्पुत्रक ते भयम्।।2.25.17।।

ลูกเอ๋ย ขออย่าให้ความหวาดกลัวใด ๆ มาถึงเจ้า จากพวกรากษส พิศาจ ผู้ดุร้ายกระทำกรรมโหด และเหล่ากินเนื้อทั้งปวง

Verse 18

प्लवगा वृश्चिका दंशामशकाश्चैव कानने।सरीसृपाश्च कीटाश्च मा भूवन्गहने तव।।2.25.18।।

ในพงไพรอันทึบหนานั้น ขอให้วานร แมงป่อง เหล่าแมลงกัดต่อย ยุง สัตว์เลื้อยคลาน และแมลงทั้งหลาย อย่าได้ก่อความเดือดร้อนแก่ท่านเลย

Verse 19

महाद्विपाश्च सिंहाश्च व्याघ्रा ऋक्षाश्च दंष्ट्रिणः।महिषा श्शृङ्गिणो रौद्रा न ते द्रुह्यन्तु पुत्रक।।2.25.19।।

ลูกเอ๋ย ขอให้ช้างใหญ่ผู้ทรงพลัง สิงห์เขี้ยวน่ากลัว เสือ หมี และควายป่ามีเขาอันดุร้าย อย่าได้ปองร้ายหรือทำอันตรายแก่เจ้าเลย

Verse 20

नृमांसभोजना रौद्रा ये चान्ये सत्वजातयः।मा च त्वां हिंसिषुः पुत्र मया संपूजितास्त्विह।।2.25.20।।

ลูกเอ๋ย ขอให้เหล่าผีดิบผู้กินเนื้อมนุษย์อันน่าสะพรึง และสรรพสัตว์ดุร้ายอื่นใดทั้งปวง—ซึ่งข้าได้บูชานอบน้อมไว้ ณ ที่นี้—อย่าได้ทำร้ายเจ้าเลย

Verse 21

आगमास्ते शिवास्सन्तु सिध्यन्तु च पराक्रमाः। सर्वसम्पत्तये राम स्वस्तिमान्गच्छ पुत्रक।।2.25.21।।

โอ้พระราม ลูกของข้า ขอให้หนทางของเจ้ามีมงคล ขอให้วีรกรรมทั้งปวงสำเร็จสมดังประสงค์ จงไปโดยสวัสดี และจงบรรลุความผาสุกพร้อมพูนทุกประการ

Verse 22

स्वस्ति ते ऽस्त्वन्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यः पुनः पुनः।सर्वेभ्यश्चैव देवेभ्यो ये च वै परिपन्थिनः।।2.25.22।।

ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่านครั้งแล้วครั้งเล่า—จากอำนาจแห่งนภา จากผู้ครองแผ่นดิน และจากเหล่าเทวะทั้งปวง; และขอผู้ใดคิดขวางทางท่านจงถูกทำให้สิ้นฤทธิ์ไม่อาจก่ออันตรายได้

Verse 23

गुरुस्सोमश्च सूर्यश्च धनदोऽथ यमस्तथा।पान्तु त्वामर्चिता राम दण्डकारण्यवासिनम्।।2.25.23।।

โอ้พระราม เมื่อพระองค์พำนักอยู่ในป่าทัณฑกะ ขอให้คุรุ (พฤหัสบดี), โสม, สุริยะ, ธนท (กุเบร), และยม—ผู้ได้รับการบูชาจนพอพระทัย—จงคุ้มครองพระองค์

Verse 24

अग्निर्वायुस्तथा धूमो मन्त्राश्चर्षिमुखाच्च्युताः।उपस्पर्शनकाले तु पान्तु त्वां रघुनन्दन।।2.25.24।।

โอ้ผู้เป็นความปีติแห่งวงศ์รฆุ เมื่อพระองค์ทำการชำระกายด้วยการอาบน้ำอันเป็นมงคล ขอให้อัคนี วายุ ธูมะ และมนตร์ที่หลั่งออกจากโอษฐ์ของฤๅษีทั้งหลาย จงคุ้มครองพระองค์

Verse 25

सर्वलोकप्रभुर्ब्रह्मा भूतभर्ता तथर्षयः।ये च शेषास्सुरास्ते त्वां रक्षन्तु वनवासिनम्।।2.25.25।।

ขอให้พระพรหม ผู้เป็นเจ้าแห่งโลกทั้งปวง ผู้ทรงอุ้มชูสรรพสัตว์ เหล่าฤๅษี และเทวะที่เหลือทั้งสิ้น จงพิทักษ์พระองค์ผู้พำนักอยู่ในพงไพร

Verse 26

इति माल्यैस्सुरगणान्गन्धैश्चापि यशस्विनी।स्तुतिभिश्चानुरूपाभिरानर्चाऽयतलोचना।।2.25.26।।

ดังนี้ สตรีผู้มีเกียรติผู้มีดวงตากว้างนั้น ได้บูชาหมู่เทวะด้วยพวงมาลัยและเครื่องหอม พร้อมทั้งบทสรรเสริญอันเหมาะสมตามควร

Verse 27

ज्वलनं समुपादाय ब्राह्मणेन महात्मना।हावयामास विधिना राममङ्गलकारणात्।।2.25.27।।

เมื่อจัดตั้งไฟศักดิ์สิทธิ์โดยพราหมณ์ผู้ยิ่งใหญ่ตามพิธีแล้ว นางก็ให้ถวายอาหุติอย่างถูกต้องตามวินัย เพื่อความเป็นมงคลและสวัสดิภาพแห่งพระราม

Verse 28

घृतं श्वेतानि माल्यानि समिधश्श्वेतसर्षपान्।उपसम्पादयामास कौशल्या परमाङ्गना।।2.25.28।।

พระนางเกาสัลยา ผู้ประเสริฐ ได้จัดหาเนยใส พวงมาลัยดอกไม้สีขาว ไม้เชื้อเพลิงศักดิ์สิทธิ์ (สมิธ) และเมล็ดมัสตาร์ดสีขาวสำหรับพิธีกรรม

Verse 29

उपाध्याय स्सविधिना हुत्वा शान्तिमनामयम्।हुतहव्यावशेषेण बाह्यं बलिमकल्पयत्।।2.25.29।।

อุปัธยาย์ผู้ประกอบพิธี ได้บูชาโหมะตามวินัย เพื่อความสงบและปราศจากโรคภัย; แล้วด้วยส่วนที่เหลือจากเครื่องบูชา จึงจัดบลีพิธีภายนอกต่อไป

Verse 30

मधु दध्यक्षतघृतैः स्वस्तिवाच्यद्विजांस्ततः।वाचयामास रामस्य वनेस्वस्त्ययनक्रियाः।।2.25.30।।

ต่อจากนั้น ด้วยน้ำผึ้ง นมเปรี้ยว ข้าวอักษตะ และเนยใส นางให้พราหมณ์สวดวาจาสวัสดี; และให้สวดพิธีสวัสตยายนะอันเป็นมนต์คุ้มครองแด่พระราม สำหรับการดำรงชีพในพงไพร

Verse 31

ततस्तस्मै द्विजेन्द्राय राममाता यशस्विनी।दक्षिणां प्रददौ काम्यां राघवं चेदमब्रवीत्।।2.25.31।।

แล้วพระมารดาผู้ทรงเกียรติของพระราม ได้ถวายทักษิณาอันพึงปรารถนาแก่พราหมณ์ผู้ประเสริฐ แล้วตรัสถ้อยคำนี้แก่พระราฆวะ

Verse 32

यन्मङ्गलं सहस्राक्षे सर्वदेवनमस्कृते।वृत्रनाशे समभवत्तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.32।।

ขอความมงคลอันประเสริฐ ซึ่งบังเกิดแก่พระอินทร์ผู้มีพันเนตร ผู้เป็นที่นอบน้อมของเทพทั้งปวง เมื่อทรงปราบวฤตระนั้น จงบังเกิดแก่ท่านด้วยเถิด

Verse 33

यन्मङ्गलं सुपर्णस्य विनताऽकल्पयत्पुरा।अमृतं प्रार्थयानस्य तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.33।।

ขอความมงคลที่วินตาเคยบันดาลแก่สุปัรณะ (ครุฑ) เมื่อท่านแสวงหาอมฤตอันเป็นน้ำทิพย์แห่งความไม่ตาย จงเป็นมงคลแก่ท่านด้วยเถิด

Verse 34

अमृतोत्पादने दैत्यान् घ्नतो वज्रधरस्य यत्।अदितिर्मङ्गलं प्रादात्तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.34।।

ขอความมงคลที่พระอทิติประทานแก่พระอินทร์ผู้ทรงวัชระ เมื่อทรงประหารเหล่าไทตยะในคราวกำเนิดอมฤตนั้น จงเป็นมงคลแก่ท่านด้วยเถิด

Verse 35

त्रीन्विक्रमान्प्रक्रमतो विष्णोरमिततेजसः।यदासीन्मङ्गलं राम तत्ते भवतु मङ्गलम्।।2.25.35।।

โอ้พระราม ขอความมงคลที่มีแด่พระวิษณุผู้รุ่งเรืองหาประมาณมิได้ เมื่อทรงก้าวสามย่างอันยิ่งใหญ่นั้น จงเป็นมงคลแก่พระองค์ด้วยเถิด

Verse 36

ऋतवस्सागरा द्वीपा वेदा लोका दिशश्च ते।मङ्गलानि महाबाहो दिशन्तु शुभमङ्गलाः।।2.25.36।।

ข้าแต่มหาพาหุ ขอให้ฤดูกาลทั้งหลาย มหาสมุทร ทวีปทั้งปวง พระเวท โลกทั้งหลาย และทิศทั้งสิบ ประทานมงคลอันประเสริฐแก่ท่านเถิด

Verse 37

इति पुत्रस्य शेषांश्च कृत्वा शिरसि भामिनी।गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना।।2.25.37।।ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम्।चकार रक्षां कौशल्या मन्त्रैरभिजजाप च।।2.25.38।।

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระนางผู้เลอโฉมได้นำสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เหลือวางเหนือเศียรพระโอรส และชโลมพระรามด้วยเครื่องหอมอันหอมรื่น ต่อมาพระนางเกาศัลยาได้ทำเครื่องคุ้มครอง (รักษา) ผูกสมุนไพรอันเป็นมงคลชื่อวิศัลยกรณีเพื่อความสำเร็จ พร้อมทั้งสาธยายมนตร์ป้องกันอย่างแผ่วเบา

Verse 38

इति पुत्रस्य शेषांश्च कृत्वा शिरसि भामिनी।गन्धैश्चापि समालभ्य राममायतलोचना।।2.25.37।।ओषधीं चापि सिद्धार्थां विशल्यकरणीं शुभाम्।चकार रक्षां कौशल्या मन्त्रैरभिजजाप च।।2.25.38।।

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว พระนางผู้เลอโฉมได้นำสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เหลือวางเหนือเศียรพระโอรส และชโลมพระรามด้วยเครื่องหอมอันหอมรื่น ต่อมาพระนางเกาศัลยาได้ทำเครื่องคุ้มครอง (รักษา) ผูกสมุนไพรอันเป็นมงคลชื่อวิศัลยกรณีเพื่อความสำเร็จ พร้อมทั้งสาธยายมนตร์ป้องกันอย่างแผ่วเบา

Verse 39

उवाचातिप्रहृष्टेव सा दुःखवशवर्तिनी।वाङ्ग्मात्रेण न भावेन वाचाऽसंसज्जमानया।।2.25.39।।

แม้ถูกความโศกครอบงำ นางก็กล่าวราวกับยินดีนัก—ยินดีเพียงถ้อยคำ มิใช่จากดวงใจ—เสียงสั่นไหว ไม่มั่นคง

Verse 40

आनम्य मूर्ध्नि चाघ्राय परिष्वज्य यशस्विनी।अवदत्पुत्र सिद्धार्थो गच्छ राम यथासुखम्।।2.25.40।।

พระมเหสีผู้ทรงเกียรติทรงก้มพระรามลง สูดดมหน้าผาก แล้วโอบกอดไว้ จากนั้นตรัสว่า “โอรสเอ๋ย—พระรามเอ๋ย—จงไปโดยสวัสดี และกลับมาเมื่อกิจประสงค์สำเร็จเถิด”

Verse 41

अरोगं सर्वसिद्धार्थमयोध्यां पुनरागतम्।पश्यामि त्वां सुखं वत्स सुस्थितं राजवर्त्मनि।।2.25.41।।

ลูกน้อยของแม่เอ๋ย ขอให้แม่ได้เห็นเจ้ากลับสู่อโยธยาอีกครั้ง—ปราศจากโรคภัย สำเร็จทุกประสงค์ เป็นสุข และมั่นคงในหนทางแห่งราชธรรม

Verse 42

प्रणष्टदुःखसङ्कल्पा हर्षविद्योतितानना।द्रक्ष्यामि त्वां वनात्प्राप्तं पूर्णचन्द्रमिवोदितम्।।2.25.42।।

เมื่อเจ้ากลับมาจากพงไพร ความคิดอันเศร้าหมองของข้าจะสลาย ใบหน้าจะสว่างด้วยปีติ; ข้าจักได้เห็นเจ้าเหมือนพระจันทร์เพ็ญที่กำลังผุดขึ้นบนฟ้า

Verse 43

भद्रासनगतं राम वनवासादिहागतम्।द्रक्ष्यामि च पुनस्त्वां तु तीर्णवन्तं पितुर्वचः।।2.25.43।।

โอ้พระราม เมื่อพระองค์กลับมาจากการอยู่ป่า มาถึงที่นี่หลังจากข้ามพ้น—ปฏิบัติสำเร็จ—พระดำรัสของพระบิดา ข้าจักได้เห็นพระองค์อีกครั้ง ประทับบนบัลลังก์อันเป็นมงคล

Verse 44

मङ्गलैरुपसपन्नो वनवासादिहागतः।वध्वा मम च नित्यं त्वं कामान्संवर्ध याहि भोः।।2.25.44।।

โอ้พระราม เมื่อพระองค์กลับมาจากการอยู่ป่า มาถึงที่นี่พร้อมด้วยมงคลลักษณะอันงดงามแล้ว ก็จงดำรง—เนืองนิตย์—การสนองความปรารถนาของข้า และของพระชายา (บุตรสะใภ้ของข้า) ด้วยเถิด

Verse 45

मयाऽर्चिता देवगणाश्शिवादयोमहर्षयो भूतमहासुरोरगाः।अभिप्रयातस्य वनं चिराय तेहितानि काङ्क्षन्तु दिशश्च राघव।।2.25.45।।

โอ้ราฆวะ ขอหมู่เทพผู้ซึ่งข้าได้บูชา—พระศิวะและเหล่าเทพทั้งหลาย—พร้อมด้วยมหาฤๅษี เหล่าภูต อสูรผู้ยิ่งใหญ่ และนาค ตลอดจนทิศทั้งปวง จงปรารถนาและคุ้มครองสวัสดีของท่าน เมื่อท่านออกไปสู่ป่าช้านาน

Verse 46

इतीव साऽश्रुप्रतिपूर्णलोचनासमाप्य च स्वस्त्ययनं यथाविधि।प्रदक्षिणं चैव चकार राघवंपुनः पुनश्चापि निपीड्य सस्वजे।।2.25.46।।

ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว นางผู้มีดวงตาเอ่อล้นด้วยน้ำตา ได้ประกอบพิธีอวยพร (สวัสตยายนะ) ให้ครบถ้วนตามแบบแผน แล้วเวียนประทักษิณราฆวะ จากนั้นกอดรัดแน่นและโอบกอดซ้ำแล้วซ้ำเล่า

Verse 47

तथा तु देव्या स कृतप्रदक्षिणो निपीड्य मातुश्चरणौ पुनः पुनः।जगाम सीतानिलयं महायशास्स राघवः प्रज्वलित स्स्वया श्रिया।।2.25.47।।

ดังนั้น ครั้นเวียนประทักษิณรอบพระมารดาเทวีเกาศัลยาแล้ว และกุมพระบาทของมารดาซ้ำแล้วซ้ำเล่า พระราฆวะผู้มีเกียรติยิ่ง—ส่องประกายด้วยศรีของตนเอง—ก็เสด็จไปยังนิเวศน์ของนางสีดา