Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 117, Shloka 21

अत्र्याश्रमगमनम् तथा अनसूयोपदेशः

Arrival at Atri’s Hermitage and Anasuya’s Counsel

त्यक्त्वा ज्ञातिजनं सीते मानमृद्धं च भामिनि।अवरुद्धं वने रामं दिष्ट्या त्वमनुगच्छसि।।।।

tyaktvā jñātijanaṃ sīte mānam ṛddhaṃ ca bhāmini |

avaruddhaṃ vane rāmaṃ diṣṭyā tvam anugacchasi ||

“โอ สีดา ผู้ทรงเกียรติยิ่ง ท่านละญาติวงศ์และความสุขสบายอันอุดม แล้วด้วยบุญวาสนา ยังติดตามพระราม แม้พระองค์ถูกจำต้องอยู่ในพนาวัน”

नगरस्थःdwelling in the city
नगरस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनगर + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘भर्ता’ इत्यस्य विशेषण
वनस्थःdwelling in the forest
वनस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवन + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘भर्ता’ इत्यस्य विशेषण
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle ‘or’)
पापःsinful
पापः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भर्ता’ इत्यस्य विशेषण
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक अव्यय (conditional ‘if’)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय
शुभःvirtuous
शुभः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भर्ता’ इत्यस्य विशेषण
यासाम्of whom/whose
यासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धे (of whom)
स्त्रीणाम्of women
स्त्रीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘यासाम्’ इत्यस्य व्याख्या
प्रियःdear
प्रियः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भर्ता’ इत्यस्य विशेषण
भर्ताhusband
भर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तासाम्of those (women)
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
लोकाःworlds/realms
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
महोदयाःhighly prosperous/exalted
महोदयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा + उदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘लोकाः’ इत्यस्य विशेषण

O noble Sita, by the grace of heaven you are following Rama, forsaking your kinsmen and wealth and confining yourself to the forest.

S
Sītā
A
Anasūyā
R
Rāma
F
Forest (vana)

FAQs

Dharma is framed as loyal accompaniment and shared fate—choosing duty and solidarity over comfort, status, and social security.

Anasūyā praises Sītā for accompanying Rāma into exile, despite the loss of palace life and family support.

Tyāga (renunciation) and steadfast companionship rooted in marital duty (pativratā-dharma).