Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

पम्पा-ऋष्यमूक-मार्गोपदेशः

Guidance to Pampa and Rishyamuka; counsel to befriend Sugriva

सर्वकालफला यत्र पादपास्तु मधुस्रवाः।।3.73.7।।सर्वे च ऋतवस्तत्र वने चैत्ररथे यथा।

sarva-kāla-phalā yatra pādapās tu madhu-sravāḥ | sarve ca ṛtavas tatra vane caitrarathe yathā ||

ที่นั่นพฤกษาทั้งหลายออกผลทุกกาลและหยดน้ำผึ้งไหลริน และในพนานั้นดูประหนึ่งว่าฤดูกาลทั้งปวงมาชุมนุมอยู่ ดังเช่นในสวนไจตรรถของท้าวกุเวร

सर्वकालफलाःbearing fruits in all seasons
सर्वकालफलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व-काल-फल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifying) — समासः: सर्वकालस्य फलानि यस्य/येषां ते
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध/देशवाचक (relative adverb: where)
पादपाःtrees
पादपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle; emphasis/contrast)
मधुस्रवाःdripping honey
मधुस्रवाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमधु-स्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण — समासः: मधु स्रवति इति (honey-dripping)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
ऋतवःseasons
ऋतवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: there)
वनेin the forest/grove
वने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
चैत्ररथेin Chaitraratha (garden)
चैत्ररथे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचैत्ररथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; स्थानवाचक (place-name)
यथाas/like
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative: as/like)

The trees in that garden with fruits of all seasons drip honey. Like the Chaitraratha garden (of Kubera), it bears fruits of all seasons.

K
Kabandha
C
Caitraratha (Kubera’s grove)
H
honey

FAQs

Dharma is supported by providence: the righteous path is not merely harsh; nature itself can become sustaining, enabling continued adherence to duty.

Kabandha describes a miraculous grove on the route, emphasizing its abundance and timeless seasonal beauty.

Endurance with discernment: the brothers may accept what is rightly available (forest fruits) while maintaining their higher purpose.