Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

कबन्धमोक्षः—सुग्रीवमैत्र्युपदेशः

Kabandha’s Release and Counsel to Befriend Sugriva

स हि स्थानानि सर्वाणि कार्त्स्न्येन कपिकुञ्जरः।।।।नरमांसाशिनां लोके नैपुण्यादधिगच्छति।

sa hi sthānāni sarvāṇi kārtsnyena kapikuñjaraḥ | naramāṃsāśināṃ loke naipuṇyād adhigacchati ||

เพราะวานรผู้ประเสริฐนั้น ด้วยความชำนาญและไหวพริบ ย่อมรู้ทั่วถ้วนซึ่งที่สถิตทั้งปวงในโลกของเหล่าผู้กินเนื้อมนุษย์

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात
स्थानानिplaces
स्थानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (स्थानानि)
कार्त्स्न्येनcompletely
कार्त्स्न्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकार्त्स्न्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; प्रकार/साधन (entirely, in full)
कपिकुञ्जरःchief of monkeys
कपिकुञ्जरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि + कुञ्जर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (कपिः एव कुञ्जरः = foremost monkey)
नरमांसाशिनाम्of man-eaters
नरमांसाशिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनरमांस + आशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुष (नरमांसं अश्नाति)
लोकेin the world/region
लोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नैपुण्यात्from/through skill
नैपुण्यात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootनैपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेतौ (because of skill)
अधिगच्छतिfinds, reaches
अधिगच्छति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

He is the foremost of the monkeys. He knows well by his wisdom all thedwelling-places of the carnivorous demons in the world.

S
Sugrīva
K
Kapikuñjara (epithet)

FAQs

Right means for a righteous end: Dharma supports using competent guidance and local knowledge to counter violence and protect the innocent.

Sugrīva is presented as strategically valuable because he knows the dangerous regions and enemies that may be involved in Sītā’s abduction.

Practical wisdom (naipuṇya): skillful knowledge applied for protection and just action.