Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

जटायुनिर्वाणसंस्कारः

Jatayu’s Final Testimony and Funeral Rites

राजा दशरथश्श्रीमान्यथा मम महायशाः।।।।पूजनीयश्च मान्यश्च तथाऽयं पतगेश्वरः।

rājā daśarathaḥ śrīmān yathā mama mahāyaśāḥ |

pūjanīyaś ca mānyaś ca tathā ’yaṃ patageśvaraḥ ||

ดังที่พระราชาทศรถผู้รุ่งเรืองและทรงเกียรติ เป็นผู้ควรแก่การสักการะและเคารพสำหรับเรา—ฉันใด เจ้าแห่งปักษานี้ก็ฉันนั้น

rājāking
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
daśarathaḥDasaratha
daśarathaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaśaratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; apposition to ‘rājā’
śrīmānprosperous/glorious
śrīmān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśrīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण of ‘daśarathaḥ’
yathāas
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय (Comparative conjunction): ‘as’
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
mahāyaśāḥgreatly renowned
mahāyaśāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā-yaśas (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘महच्च तत् यशः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण of ‘daśarathaḥ’
pūjanīyaḥworthy of reverence
pūjanīyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpūj (धातु) + anīya (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (अनिय/अनीयर्-भाव): ‘to be worshipped’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण of ‘ayam patageśvaraḥ’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Conjunction)
mānyaḥworthy of honor
mānyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmānya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण of ‘ayam patageśvaraḥ’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (Conjunction)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb): ‘so/in the same way’
ayamthis (one)
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
pataga-īśvaraḥlord of birds
pataga-īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpataga (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘पतगानाम् ईश्वरः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

This lord of the birds for me is as worthy of reverence and honour as the famous and prosperous king Dasaratha.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
D
Daśaratha
J
Jaṭāyu (patageśvara)

FAQs

Honor based on virtue and relationship, not species: Rāma places Jaṭāyu on the level of his own father in reverence, affirming dharma as recognition of moral worth.

Rāma elevates Jaṭāyu’s status in his heart, declaring him worthy of the same honor he would give King Daśaratha.

Rāma’s reverence and fidelity to truth—publicly acknowledging a benefactor’s greatness.