Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

गोदावरीतटे सीतान्वेषणम्

The Search for Sītā at the Godāvarī

एवं सम्भाषमाणौ तावन्योन्यं भ्रातरावुभौ।।।।वसुन्धरायां पतितं पुष्पमार्गमपश्यताम्।

evaṃ sambhāṣamāṇau tāv anyonyaṃ bhrātarāv ubhau | vasundharāyāṃ patitaṃ puṣpamārgam apaśyatām ||

เมื่อสองพี่น้องสนทนากันไปมา ก็ได้เห็นบนพื้นพิภพเป็นรอยทางแห่งดอกไม้ที่ร่วงหล่น

एवम्thus, in that way
एवम्:
प्रकार (manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable adverb)
सम्भाषमाणौconversing
सम्भाषमाणौ:
कर्ता (agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + भाष् (धातु) → सम्भाषमाण (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; agreeing with तौ भ्रातरौ
तौthose two
तौ:
कर्ता (subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
अन्योन्यम्with each other, mutually
अन्योन्यम्:
सम्बन्ध/परस्पर (reciprocal relation)
TypeIndeclinable
Rootअन्य + अन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् परस्परार्थे अव्ययप्रयोगः; द्वन्द्व-आधारः (अन्य+अन्य)
भ्रातरौtwo brothers
भ्रातरौ:
कर्ता (subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
उभौboth
उभौ:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; भ्रातरौ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
वसुन्धरायाम्on the ground, on the earth
वसुन्धरायाम्:
अधिकरण (location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवसुन्धरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
पतितम्fallen, lying (down)
पतितम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पुष्पमार्गम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्
पुष्पमार्गम्a flower-strewn path
पुष्पमार्गम्:
कर्म (object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पुष्पाणां मार्गः); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अपश्यताम्(they) saw
अपश्यताम्:
क्रिया (action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, द्विवचन

Talking with each other, the two brothers took the path on earth strewn with flowers.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
P
puṣpa (flowers)

FAQs

Dharma is the disciplined pursuit of truth: they remain alert to evidence and follow signs patiently, turning observation into purposeful action.

While searching, Rāma and Lakṣmaṇa discover a trail of flowers on the ground—an important clue connected to Sītā.

Attentiveness and perseverance in adversity.