Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

गोदावरीतटे सीतान्वेषणम्

The Search for Sītā at the Godāvarī

या मे राज्यविहीनस्य वने वन्येन जीवतः।।।।सर्वं व्यपनयेच्छोकं वैदेही क्व नु सा गता।

yā me rājyavihīnasya vane vanyena jīvataḥ | sarvaṃ vyapanayec chokaṃ vaidehī kva nu sā gatā ||

“ไวเทหีนั้นไปอยู่แห่งใดเล่า—นางผู้เคยขจัดความโศกทั้งปวงของเรา เมื่อเราถูกพรากจากราชสมบัติและดำรงชีพในพนาวันด้วยของป่า?”

याshe who
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (she who)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन रूप (enclitic); अत्र षष्ठी (my)
राज्यविहीनस्यof (me) deprived of kingdom
राज्यविहीनस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootrājya-vihīna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (राज्येन विहीनः); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (to me/asmad understood)
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
वन्येनwith forest-produce
वन्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/उपजीव्यम्
जीवतःliving
जीवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Root√jīv (धातु) + jīvat (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), शतृ; पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (to me)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शोकम् इति विशेषण
व्यपनयेत्would remove
व्यपनयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-अप-√नी (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
शोकम्grief
शोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśoka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैदेहीVaidehi
वैदेही:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaidehī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; या इति सम्बन्धस्य विशेष्य
क्वwhere
क्व:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkva (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक देशवाचक
नुindeed/then
नु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootnu (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गताgone
गता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√gam (धातु) + gata (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past participle), क्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (gone)

Where could have gone that Vaidehi, who removed all my sorrows and sufferings when I lost my kingdom and survived on food available in the forest?

R
Rama
S
Sita (Vaidehi)

FAQs

Dharma is mutual support within righteous household life: Sītā’s presence strengthens Rāma’s capacity to endure exile without deviating from duty.

Rāma, remembering Sītā’s consoling companionship in exile, grieves her sudden absence and searches for her.

Gratitude and steadfast love—Rāma acknowledges Sītā’s sustaining role during hardship.