Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

सीतान्वेषणविलापः

Rama’s Lament and Search for Sita

स वनानि नदीश्शैलान् गिरिप्रस्रवणानि च।।3.60.37।।काननानि च वेगेन भ्रमत्यपरिसंस्थितः।

sa vanāni nadīś śailān giriprasravaṇāni ca || 3.60.37 || kānanāni ca vegena bhramaty aparisaṃsthitaḥ |

ด้วยจิตใจไม่มั่นคง เขารีบร้อนพเนจรไปทั่วป่า ลำน้ำ ภูเขา และธารน้ำจากภูผา ตลอดจนพงไพรทึบหนา ไม่อาจหยุดนิ่งได้

सःhe
सः:
कर्ता (Agent/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (कर्तरि), एकवचनम्; सर्वनाम (Pronoun), 3rd person demonstrative
वनानिforests
वनानि:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्
नदीःrivers
नदीः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्
शैलान्mountains/hills
शैलान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्
गिरिप्रस्रवणानिmountain-streams/springs
गिरिप्रस्रवणानि:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + प्रस्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरेः प्रस्रवणानि = mountain-streams/springs)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: 'and')
काननानिwoods/thickets (dense forests)
काननानि:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकानन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), बहुवचनम्
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: 'and')
वेगेनwith speed; swiftly
वेगेन:
करण (Instrument/Means; adverbial)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
भ्रमतिwanders/roams
भ्रमति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
अपरिसंस्थितःunstable; not settled/steady
अपरिसंस्थितः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of Agent)
TypeAdjective
Rootअ- (निषेध) + परिसंस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था धातोः, परि+सम् उपसर्गौ)
Formभूतकृदन्त-विशेषणम् (PPP sense), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृविशेषणम् (qualifies 'सः')

He rushed through forests, rivers, hills and mountain streams and through dense jungles with an unstable mind.

R
Rāma
F
forests (vana/kānana)
R
rivers (nadī)
M
mountain streams (giri-prasravaṇa)

FAQs

The verse reinforces dharma as relentless pursuit of what is right: even when emotionally shaken, one continues the necessary action to restore moral order.

Rāma searches across varied terrain—woods, waters, and mountains—without pause.

Endurance—his willingness to cross hardships for Sītā shows steadfast commitment.