Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

मारीचवधोत्तरं रामस्य शङ्का-निमित्त-दर्शनं लक्ष्मण-निग्रहश्च

After Maricha’s Slaying: Omens, Anxiety, and Rama’s Rebuke of Lakshmana

स तस्य स्वरमाज्ञाय दारुणं रोमहर्षणम्।चिन्तयामास गोमायोस्स्वरेण परिशङ्कितः।।।।

sa tasya svaram ājñāya dāruṇaṃ romaharṣaṇam |

cintayāmāsa gomāyos svareṇa pariśaṅkitaḥ ||

ครั้นทรงรู้ว่าเสียงอันน่าสะพรึงและทำให้ขนลุกนั้นเป็นเสียงหมาไน พระองค์ก็ทรงหวั่นพระทัย เกิดความระแวง และทรงครุ่นคิดด้วยความกังวล

सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तस्यof that (jackal)
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
स्वरम्sound/cry
स्वरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आज्ञायhaving recognized
आज्ञाय:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootआ-√ज्ञा (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा/gerund), अव्ययभाव
दारुणम्dreadful
दारुणम्:
कर्म (Karma; qualifier)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of स्वरम्)
रोमहर्षणम्hair-raising
रोमहर्षणम्:
कर्म (Karma; qualifier)
TypeAdjective
Rootरोम + हर्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (रोम्णां हर्षणम्) विशेषण (of स्वरम्)
चिन्तयामासbegan to think/worry
चिन्तयामास:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√चिन्त् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (periphrastic perfect)
गोमायोःof the jackal
गोमायोः:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootगोमायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
स्वरेणby the cry
स्वरेण:
करण (Karaṇa/Instrument; cause)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
परिशङ्कितःsuspicious/alarmed
परिशङ्कितः:
कर्ता (Kartā; qualifier)
TypeAdjective
Rootपरि-√शङ्क् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP used as adjective), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of सः)

O gentle Lakshmana! you are to blame for coming here, leaving Sita behind. Alas! will she be safe now?

R
Rama

FAQs

Dharma includes prudent discernment: a responsible person does not ignore warning signs when the well-being of others is at stake.

After hearing the jackal’s ominous cry, Rāma understands it as a bad sign and becomes deeply concerned.

Sensitivity and responsibility—Rāma’s immediate concern reflects his role as protector.