Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

मारीचवधोत्तरं रामस्य शङ्का-निमित्त-दर्शनं लक्ष्मण-निग्रहश्च

After Maricha’s Slaying: Omens, Anxiety, and Rama’s Rebuke of Lakshmana

अहो लक्ष्मण गर्ह्यं ते कृतं यस्त्वं विहाय ताम्।।।।सीतामिहाऽगतस्सौम्य कच्चित्स्वस्ति भवेदिह।

aho lakṣmaṇa garhyaṃ te kṛtaṃ yas tvaṃ vihāya tām |

sītām ihāgatas saumya kaccit svasti bhaved iha ||

โอ้ ลักษมณะ! เจ้ากระทำสิ่งน่าติเตียนนัก ที่ละนางสีดาไว้แล้วมาที่นี่ โอ้ผู้มีใจอ่อนโยน บัดนี้นางจะปลอดภัยอยู่หรือไม่?

ahoalas!
aho:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/शोकादि-उद्गार (interjection)
lakṣmaṇaO Lakshmana
lakṣmaṇa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
garhyamblameworthy
garhyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootgarhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective) ‘blameworthy’
teyour; by you
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive), एकवचन; ‘तव’ (of you/your)
kṛtamdone
kṛtam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛta (प्रातिपदिक; √kṛ-क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (done)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vihāyahaving left
vihāya:
Pūrvakāla (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootvi-√hā (धातु)
Formक्त्वान्त (gerund), अव्ययभाव; अर्थः—त्यक्त्वा (having left)
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sītāmSita
sītām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
āgataḥ(you) have come
āgataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootāgata (प्रातिपदिक; √gam-क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (having come)
saumyaO gentle one
saumya:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; स्नेहसम्बोधन
kaccitis it the case that...?
kaccit:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkaccit (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-निपात (interrogative particle ‘whether/indeed?’)
svastisafety; well-being
svasti:
Karma (कर्म)
TypeIndeclinable
Rootsvasti (अव्यय)
Formअव्यय; मङ्गल/कुशलार्थक (well-being, safety)
bhavetmay be
bhavet:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थः—स्यात् (may be)
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक

While Rama was hasting to see Sita, he heard from behind the ghastly howl of a jackal.

R
Rama
L
Lakshmana
S
Sita

FAQs

Dharma as guardianship: one entrusted with protection must not abandon the protected person, especially in moments of danger.

Rāma returns and realizes Sītā is not present; he reproaches Lakṣmaṇa for leaving her alone.

Rāma’s insistence on responsibility and vigilance, even while he is emotionally shaken.