Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

सीताहरण

विलापः / The Lament at Jatāyu and the Abduction of Sītā

तस्यास्स्तनान्तराद्भ्रष्टो हारस्ताराधिपद्युतिः।वैदेह्या निपतन्भाति गङ्गेव गगनाच्च्युता।।।।

tasyās stanāntarād bhraṣṭo hāras tārādhipa-dyutiḥ |

vaidehyā nipatan bhāti gaṅgevā gaganāc cyutā ||

จากหว่างถันของไวเทหี สร้อยคอของนางหลุดร่วง—ส่องประกายดุจรัศมีแห่งจันทรา—ครั้นตกลงมาก็ดูประหนึ่งพระคงคาเองหลั่งลงจากนภา

तस्याःof her
तस्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
स्तनान्तरात्from between the breasts
स्तनान्तरात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootस्तन + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (stanayoḥ antaram), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
भ्रष्टःfallen
भ्रष्टः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभ्रष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण to हारः
हारःnecklace
हारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ताराधिपद्युतिःmoon-bright (having the moon's lustre)
ताराधिपद्युतिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतारा + अधिप + द्युति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (tārāṇām adhipasya = candrasya dyutiḥ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण to हारः
वैदेह्याःof Vaidehī
वैदेह्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
निपतन्falling down
निपतन्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि + √पत् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण to हारः
भातिshines/appears
भाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√भा (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इवlike
इव:
Upamā-dyotaka (उपमा-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
गगनात्from the sky
गगनात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
च्युताfallen/dropped
च्युता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√च्यु (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण to गङ्गा (upamāna)

Sita's necklace shining like the bright Moon slipped from between her breasts like the river Ganga falling down from the sky.

V
Vaidehī (Sītā)
H
hāra (necklace)
G
Gaṅgā
G
gagana (sky)

FAQs

By invoking Gaṅgā and lunar radiance, the verse suggests that purity and truth remain recognizable even amid violation; dharma is portrayed as luminous and self-evident, not erased by force.

During the aerial abduction, Sītā’s necklace slips and falls, and the poet describes its descent through sacred and cosmic similes.

Sītā’s sanctity/purity (śuddhatā) is poetically reinforced through comparison with Gaṅgā and the Moon.