Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

जटायुरावणयुद्धम्

Jatayu’s Combat with Ravana

एवमुक्त्वा शुभं वाक्यं जटायुस्तस्य रक्षसः।।।।निपपात भृशं पृष्ठे दशग्रीवस्य वीर्यवान्।

evam uktvā śubhaṃ vākyaṃ jaṭāyus tasya rakṣasaḥ | nipapāta bhṛśaṃ pṛṣṭhe daśagrīvasya vīryavān ||

ครั้นกล่าวถ้อยคำอันเป็นมงคลนั้นแก่ยักษ์รากษสนั้นแล้ว ชฏายุผู้กล้าหาญก็โผถลาลงซ้ำแล้วซ้ำเล่าบนหลังทศกรีวะ (ราวณะ)

evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormPrakāra-avyaya (thus/in this manner)
uktvāhaving spoken
uktvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√vac (धातु) (कृदन्त)
FormAbsolutive/gerund (क्त्वा): 'having said'
śubhamauspicious / good
śubham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; qualifies vākyaṃ
vākyamwords
vākyam:
Karma (कर्म/Object of saying)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
jaṭāyuḥJatāyu
jaṭāyuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootjaṭāyu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
tasyaof that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/Napuṃsaka, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; pronoun
rakṣasaḥof the demon
rakṣasaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
nipapātaleapt/fell upon
nipapāta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धातु) + ni-
FormLiṭ-lakāra (Perfect/परोक्षभूत), Prathama-puruṣa, Ekavacana; parasmaipada
bhṛśamviolently
bhṛśam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
FormKriyā-viśeṣaṇa avyaya (intensifier: greatly/violently)
pṛṣṭheon the back
pṛṣṭhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootpṛṣṭha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakaliṅga, Saptamī, Ekavacana
daśa-grīvasyaof Daśagrīva (Ravana)
daśa-grīvasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootdaśa + grīva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; karmadhāraya: daśa grīvāḥ yasya (ten-necked, i.e., Rāvaṇa)
vīryavānvaliant
vīryavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण of jaṭāyuḥ)
TypeAdjective
Rootvīryavat (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; possessive adjective

Brave Jatayu having thus said these cautious words to the demon dashed against his back again and again.

J
Jaṭāyu
R
Rāvaṇa (Daśagrīva)
R
Rākṣasa

FAQs

Dharma is not only counsel but action: after warning against adharma, one may be duty-bound to resist and protect the violated.

After admonishing Rāvaṇa, Jaṭāyu immediately attacks him, initiating direct combat.

Protective heroism and self-sacrifice: Jaṭāyu acts despite danger to defend Sītā’s honor and uphold righteousness.