Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

रावणस्यात्मप्रशंसा लङ्कावर्णनं च

Ravana’s Self-Praise and the Description of Lanka

अङ्गुल्या न समो रामो मम युद्धे स मानुषः।तव भाग्येन सम्प्राप्तं भजस्व वरवर्णिनि।।।।

aṅgulyā na samo rāmo mama yuddhe sa mānuṣaḥ | tava bhāgyena samprāptaṃ bhajasva varavarṇini ||

พระรามผู้เป็นเพียงมนุษย์นั้น ในศึกก็ยังไม่เสมอแม้ปลายนิ้วของเราเลย โอ้สตรีผู้ผิวพรรณงาม ด้วยบุญวาสนาของเจ้าเราจึงมาถึงแล้ว จงเข้ามาพึ่งพาเราเถิด

अङ्गुल्याwith (my) finger
अङ्गुल्या:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअङ्गुली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम्
not
:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
समःequal
समः:
विशेषण (Predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; predicate adjective
रामःRama
रामः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचनम्; genitive ‘of me/my’
युद्धेin battle
युद्धे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; locative ‘in battle’
सःthat (one)
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; demonstrative
मानुषःa mere human
मानुषः:
विशेष्य (Predicate nominal/विशेष्य)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; predicate noun
तवyour
तव:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचनम्; genitive ‘your’
भाग्येनby (your) luck
भाग्येन:
हेतु (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; instrumental ‘by fortune’
सम्प्राप्तम्arrived/obtained
सम्प्राप्तम्:
क्रियाविशेषण/भाव (Result state/भाव)
TypeAdjective
Root√आप् (धातु) + सम् (उपसर्ग) + प्र (उपसर्ग)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया/प्रथमा एकवचनम्; here as predicate ‘(I am) arrived/obtained’ (elliptic)
भजस्वresort to/accept (me)
भजस्व:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भज् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
वर-वर्णिनिO fair-complexioned lady
वर-वर्णिनि:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + वर्णिन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (वरः वर्णः यस्याः); स्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्

O lady of fine complexion, Rama is a (mere) mortal. In war he is no match (even) for my finger. It is your good fortune that you have got me here. Take refuge in me.

R
Rāma
R
Rāvaṇa
S
Sītā

FAQs

Dharma critiques arrogance (mada) and coercive power-claims; satya is not self-glorification but alignment with right. Rāvaṇa’s boast exemplifies adharma through pride and intimidation.

Rāvaṇa boasts of martial superiority and urges Sītā to accept him as protector and refuge.

Sītā’s steadfast loyalty and refusal to accept unrighteous ‘refuge’ grounded in adharma.