Previous Verse

Shloka 37

रावणस्य परिव्राजकवेषेण सीतासमीपगमनम्

Ravana Approaches Sita Disguised as a Mendicant

ततः सुवेषं मृगयागतं पतिं प्रतीक्षमाणा सहलक्ष्मणं तदा।विवीक्षमाणा हरितं ददर्श तन्महद्वनं नैव तु रामलक्ष्णौ।।।।

tataḥ suveṣaṃ mṛgayāgataṃ patiṃ pratīkṣamāṇā saha-lakṣmaṇaṃ tadā |

vivīkṣamāṇā haritaṃ dadarśa tan mahad vanaṃ naiva tu rāmalakṣmaṇau ||

แล้วนางเฝ้าคอยพระสวามีผู้สง่างาม ซึ่งเสด็จไปล่าสัตว์พร้อมพระลักษมณ์ ครั้นชะเง้อมองด้วยความร้อนใจ ก็เห็นเพียงพงไพรเขียวขจีอันกว้างใหญ่ หาได้เห็นพระรามและพระลักษมณ์ไม่

ततःthen/thereafter
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअपादानार्थ/क्रमवाचक अव्यय (then/thereafter)
सुवेषम्well-attired/beautifully dressed
सुवेषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + वेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; कर्मधारय (सुन्दरः वेषः यस्य)
मृगयागतम्gone for hunting
मृगयागतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमृगया + गत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष (मृगयायां गतः)
पतिम्husband
पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
प्रतीक्षमाणाwaiting/expecting
प्रतीक्षमाणा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रति-ईक्ष् (धातु)
Formशानच् (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि; सीतायाः विशेषणम्
सहलक्ष्मणम्together with Lakshmana
सहलक्ष्मणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय) + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (सह लक्ष्मणेन), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पतिम् इति विशेषणम्
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय
विवीक्षमाणाlooking around/eagerly seeking to see
विवीक्षमाणा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-√ईक्ष् (धातु)
Formशानच् (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
हरितम्green
हरितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootहरित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; वनम् इति विशेषणम्
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम-विशेषणम् (वनम्)
महत्great/large
महत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (वनम्)
वनम्forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
not
:
Niṣedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात (negation)
एवat all/indeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
तुbut
तु:
Virodha (विरोध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/पक्षान्तरे निपात (but)
रामलक्ष्मणौRama and Lakshmana
रामलक्ष्मणौ:
Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootराम + लक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विषय), द्विवचन; द्वन्द्व-समास

The evil-minded Ravana in the guise of a holy man, like Saturn moves towards Chitrastar, came close to Sita who was brooding over her husband.

S
Sītā
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
F
forest (vana)

FAQs

Dharma includes steadfastness in relationship and duty: Sītā’s waiting reflects fidelity and trust, even as danger approaches through others’ adharma.

After Rāma and Lakṣmaṇa go to pursue the deer, Sītā looks out from the hermitage area and cannot see them—only the forest.

Sītā’s constancy (pativratā-bhāva) and anxious concern for her husband are emphasized through her vigilant waiting and searching gaze.