Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

रावणस्य परिव्राजकवेषेण सीतासमीपगमनम्

Ravana Approaches Sita Disguised as a Mendicant

तामुत्तमां स्त्रियं लोके पद्महीनामिव श्रियम्।।।।विभ्राजमानां वपुषा रावणः प्रशशंस ह।

tām uttamāṃ striyaṃ loke padmahīnām iva śriyam | vibhrājamānāṃ vapuṣā rāvaṇaḥ praśaśaṃsa ha || 3.46.14 ||

ครั้นเห็นนางส่องประกายด้วยรูปโฉม—สตรีผู้ประเสริฐยิ่งในโลก ประหนึ่งพระศรี (พระลักษมี) หากไร้ดอกบัว—ราวณะก็กล่าวสรรเสริญนาง

ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
उत्तमाम्best
उत्तमाम्:
कर्मविशेषण (Adjectival to object)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; स्त्रियम्-विशेषण
स्त्रियम्woman
स्त्रियम्:
कर्म (Karma/Object; apposition to ताम्)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण (Adhikarana/Location)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पद्म-हीनाम्without a lotus
पद्म-हीनाम्:
उपमानविशेषण (Qualifier within simile)
TypeAdjective
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; श्रियम्-विशेषण; तृतीया/पञ्चमी-भावार्थे तत्पुरुषः: 'devoid of lotus'
इवlike
इव:
सम्बन्ध (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
श्रियम्Śrī (goddess of fortune)
श्रियम्:
उपमान (Upamana/standard of comparison)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विभ्राजमानाम्shining
विभ्राजमानाम्:
कर्मविशेषण (Adjectival to object)
TypeAdjective
Rootवि + √भ्राज् (धातु)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शानच्/मान; present middle participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ताम्/स्त्रियम्-विशेषण
वपुषाwith (her) body/beauty
वपुषा:
करण (Karana/Instrument)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
रावणःRāvaṇa
रावणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रशशंसpraised
प्रशशंस:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + √शंस् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
indeed
:
निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)

Sita was the most lovely lady of the world shining in beauty. She was like the goddess of wealth (Laxmi) without her lotus. Ravana praised her thus:

R
Rāvaṇa
S
Sītā
Ś
Śrī/Lakṣmī
P
padma (lotus)

FAQs

Dharma discerns between genuine reverence and manipulative flattery: praise used as a tool for wrongdoing is speech divorced from satya and moral intent.

Rāvaṇa begins to entice and unsettle Sītā by praising her extraordinary beauty.

Sītā’s exceptional dignity and auspiciousness are spotlighted, even as the verse exposes Rāvaṇa’s morally corrupt gaze.