Shloka 23
सीतया लक्ष्मणप्रेषणम् — Sita urges Lakshmana to seek Rama
The crisis of the ‘distressed voice’
रामस्य व्यसनं दृष्ट्वा तेनैतानि प्रभाषसे।।3.45.22।।नैतच्चित्रं सपत्नेषु पापं लक्ष्मण यद्भवेत्।त्वद्विधेषु नृशंसेषु नित्यं प्रच्छन्नचारिषु।।3.45.23।।
rāmasya vyasanaṃ dṛṣṭvā tenaitāni prabhāṣase || 3.45.22 ||
na etac citraṃ sapatneṣu pāpaṃ lakṣmaṇa yad bhavet |
tvadvidheṣu nṛśaṃseṣu nityaṃ pracchannacāriṣu || 3.45.23 ||
เมื่อเห็นเคราะห์ร้ายของพระรามแล้ว ท่านจึงกล่าวถ้อยคำเช่นนี้หรือ? โอ้พระลักษมณ์ มิใช่เรื่องน่าพิศวงเลย หากบาปจะเกิดขึ้นท่ามกลางผู้เป็นคู่แข่ง—ยิ่งในคนโหดร้ายเช่นท่าน ผู้ดำเนินไปอย่างลับเร้นเป็นนิตย์
O Lakshmana,do you speak such words seeing the disaster of Rama? No wonder that cruel men who always move like you in disguise will thus resort to sinful action against rivals.
FAQs
It serves as a negative example: when fear dominates, one may abandon satya (truthfulness) and commit verbal injustice—Dharma requires restraint and evidence before accusation.
Sītā, distressed about Rāma, intensifies her rebuke and imputes hidden, rival-like motives to Lakṣmaṇa.
The episode foregrounds Lakṣmaṇa’s endurance and self-control, since he receives severe blame while remaining committed to duty.