Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

विराधवधः

The Slaying (Burial) of Viradha

स भग्नबाहुस्सविग्नो निपपाताशु राक्षसः।धरण्यां मेघसङ्काशो वज्रभिन्न इवाचलः।।।।

sa bhagna-bāhuḥ sa-vigno nipapāta āśu rākṣasaḥ | dharaṇyāṃ megha-saṅkāśo vajra-bhinna ivācalaḥ ||

เมื่อแขนทั้งสองหัก รากษสะนั้นก็หวาดหวั่น ล้มลงสู่พื้นดินโดยพลัน ดำมืดดุจเมฆและใหญ่โตดั่งภูผา ประหนึ่งภูเขาถูกสายฟ้าผ่าจนแยกออก

सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
भग्न-बाहुःwith broken arms
भग्न-बाहुः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण/Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootभग्न (√भञ्ज् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समास (descriptive): ‘broken-armed’
संविग्नःagitated, anxious
संविग्नः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंविग्न (√विज्/√विग् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्तान्त-विशेषण (past participial adjective)
निपपातfell down
निपपात:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√पत् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
राक्षसःthe demon
राक्षसः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to सः)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धरण्याम्on the ground
धरण्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
मेघ-सङ्काशःresembling a cloud
मेघ-सङ्काशः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमेघ (प्रातिपदिक) + सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘cloud-like/resembling a cloud’
वज्र-भिन्नःsplit by a thunderbolt
वज्र-भिन्नः:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + भिन्न (√भिद् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (instrumental determinative): ‘split by a thunderbolt’
इवlike, as if
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-सूचक (comparative particle)
अचलःa mountain
अचलः:
Upamana (उपमान/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootअचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Rama and Lakshmana were happy to consign Viradha's body to the pit after killing him. They filled the pit with rocks in the great forest without fear.

V
Virādha (rākṣasa)
E
earth (dharaṇī)
V
vajra (thunderbolt)
M
mountain (acala)

FAQs

Adharma collapses under righteous opposition: violence against the innocent leads to downfall when confronted by dharmic power.

After being disabled, Virādha collapses to the ground.

Rāma and Lakṣmaṇa’s effective strength in restoring safety.