HomeRamayanaAranya KandaSarga 4Shloka 25
Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

विराधवधः

The Slaying (Burial) of Viradha

तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यं लक्ष्मणं व्यादिदेश ह।कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।।3.4.24।।वनेऽस्मिन् सुमहच्छ्वभ्रं खन्यतां रौदकर्मणः।इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान्।।3.4.25।।

vane 'smin sumahac chvabhraṃ khanyatāṃ raudakarmaṇaḥ |

ity uktvā lakṣmaṇaṃ rāmaḥ pradaraḥ khanyatām iti |

tasthau virādham ākramya kaṇṭhe pādena vīryavān ||

“ในป่านี้ จงขุดหลุมใหญ่ยิ่งสำหรับผู้กระทำกรรมอันน่าสยดสยองผู้นี้” ครั้นตรัสแก่ลักษมณะดังนั้น พระรามผู้กล้าหาญยืนมั่น กดวีราธไว้ด้วยพระบาทที่ลำคอ

ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक
खनित्रम्spade
खनित्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkhanitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√dā + ā (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त (absolutive), ‘having taken’
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्वभ्रम्pit
श्वभ्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśvabhra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उत्तमम्excellent/very large
उत्तमम्:
Karma (कर्म) (qualifier)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifies ‘श्वभ्रम्’
अखनत्dug
अखनत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√khan (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पार्श्वतःat the side
पार्श्वतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpārśvatas (अव्यय)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त; adverb ‘at the side’
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
विराधस्यof Viradha
विराधस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvirādha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
महात्मनःof the great-souled
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध) (qualifier)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; qualifies ‘विराधस्य’; समास: महान् आत्मा यस्य

When Rama heard those words, he said, O Lakshmana dig for this elephantlike demon of dreadful acts, a big pit. Having said so the mighty Rama stood firmly stamping the neck of Viradha with his foot.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
V
Virādha
F
forest (araṇya)

FAQs

Dharma is maintaining order and completing one’s duty: Rāma ensures the threat is controlled and that the aftermath is handled decisively and appropriately.

Rāma orders a pit to be dug and restrains Virādha physically so the task can be completed safely.

Protective competence: Rāma’s strength is paired with practical judgement—securing the situation while directing Lakṣmaṇa.