HomeRamayanaAranya KandaSarga 4Shloka 11
Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

विराधवधः

The Slaying (Burial) of Viradha

कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।वनेऽस्मिन् सुमहच्छ्वभ्रं खन्यतां रौद्रवर्चसः।।।।

kuñjarasyeva raudrasya rākṣasasyāsya lakṣmaṇa |

vanesmin sumahacchvabhraṃ khanyatāṃ raudravarcasaḥ ||

ลักษมณะเอ๋ย จงขุดหลุมอันลึกยิ่งในป่านี้สำหรับรากษสตนนี้ ผู้ดุร้ายดุจช้าง และเปล่งรัศมีอันน่าสะพรึงกลัว

कुञ्जरस्यof an elephant
कुञ्जरस्य:
Upamana-sambandha (उपमान-सम्बन्ध/Genitive of comparison)
TypeNoun
Rootकुञ्जर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
इवlike
इव:
Upamana-marker (उपमान-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-सूचक
रौद्रस्यof the dreadful one
रौद्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (of राक्षसस्य)
राक्षसस्यof the demon
राक्षसस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive: of the demon)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive: of this)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
लक्ष्मणO Lakshmana
लक्ष्मण:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana-anvaya (अधिकरण-विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
सुमहत्very large
सुमहत्:
Karma-anvaya (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of श्वभ्रम्)
श्वभ्रम्a pit
श्वभ्रम्:
Karma (कर्म/Object of खन्यताम्)
TypeNoun
Rootश्वभ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
खन्यताम्let (it) be dug
खन्यताम्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√खन् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘let it be dug’
रौद्र-वर्चसःof fearful splendor
रौद्र-वर्चसः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक) + वर्चस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of fearful radiance’ (qualifier of राक्षसस्य)

Dig a deep pit to bury this demon, dreadful like an elephant and emitting a fearful glow.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
V
Virādha (implied rākṣasa)
F
forest (Araṇya)

FAQs

Rāma directs a decisive, orderly response to a violent threat—upholding kṣatriya-dharma by neutralizing harm and ensuring the danger does not recur.

After subduing the rākṣasa Virādha, Rāma instructs Lakṣmaṇa to dig a deep pit in the forest to dispose of him.

Rāma’s leadership and clarity in action—issuing practical instructions while maintaining the duty to protect.